Demirgazyk Uelsdäki Rhug Manor IX asyrdan bäri Lord Nýuboronyň maşgalasyna degişli bolup gelýär, ýöne ol işleri başgaça etmäge berk karar berdi.
Demirgazyk Uelsiň Korwin şäherinde sentýabr aýynyň güneşli bir irden, şokoladly Labrador truffelleri bilen dagyň depesine gorse we bracken balyklaryny geçirip, Lord Nýuboro öňümizdäki gödek görnüşi suratlandyrýar. “Bu Di Gu. Ferma dükanynyň öňünde Berwyn daglary bar. Bu mülk bir wagtlar kenarýakadaky 86,000 gektar ýer bilen birleşipdi, ýöne şerap, aýallaryň we ölüleriň borçlary ony bölek-bölek edýär.
Lord Nýuboro we onuň maşgalasy 71 ýaşynda. Olar inçe bir garaklyk balyk. Olar gündelik geýimler, dama-dama köýnekler we ýüňden ýasalan geýimler geýýärler. Olar gündelik geýimler geýýärler. Olar Rhug (Reeg diýlip okalýar) Manorda ýaşapdyrlar. Emma iň rewolýusiýa üýtgeşmeleriniň biri 1998-nji ýylda, Lord Nýuboro (Lord Nýuboro) kakasy aradan çykandan soň bu ada miras galanda mirasyny tebigy mirasa öwürmäge başlanda bolup geçdi, bu bolsa şol wagt örän adatdan daşarydy.
Häzirki wagtda Rhugyň baýrakly organiki etleriniň arasynda (“biz Michelin tarapyndan ýokary derejede ykrar edildik”) sygyr eti, goýun eti, maral eti we bizon eti bar we olar Reýmond Blank we Markus Wareing ýaly aşpezleriň halaýan önümleridir. “River Coffee”-den “Zaldan” Klarens-e çenli her ýerde ajaýyp nahar stollary bar. Şeýle-de bolsa, bizon we Sika (70 sany ajaýyp ýapon maralynyň bir görnüşi) onuň ösüş mümkinçiligini höweslendirmegi mümkin: “Maral eti we bizon geljegiň eti - balykdan ýa-da towukdan has ýagsyz “sagdyn” gyzyl et. Olar zerur minerallara baý we ýag az. Olar super iýmitler we örän amatly teklipdir.”
Eger kakasy ony häzir görüp bilse, ony tanamazdy. “Esasan, bu sygyr we goýun eti. Bu az çykdajyly, az hasylly oba hojalygy, ýöne ol juda köp himiki maddalary ulanmagy halaýar. Eger men oňa organizmleri isleýändigimi aýtsam, ol meni mirasdan mahrum edip biler.
Lord Nýuboro hemişe öňdebaryjy bolupdyr, ýöne onuň soňky başdan geçirenleri ony hatda geň galdyrypdyr. Ol gözellik bazaryna girmäge taýýarlanýar. Soňky iki ýylyň dowamynda men ýüzüme ömrümde bolandan has köp krem sürtdüm.
"Wild Beauty" ýokary derejeli organiki deri we beden idegi önümidir. Tonik gülleri we stewiýa, şeýle hem bergamot we gyjyndyrylan duş geli ýaly 13 önüm bar - bu seriýanyň ingredientleriniň 50% -i mülkden.
Ol şeýle diýdi: “Bu ýerdäki peýzaždan we köşk bilen näme edip biljekdigimiz barada pikir etmekden ylham aldym.” “Men köp syýahat edýärin we salgytsyz pikirlenýärin: “Bu ýerde hekaýa nirede? Bu önümleriň çeşmeleri nirede? Bu biziň et ulanmak baradaky pikirlerimiz. Meniň pikirimçe, bu örän möhüm we şol bir ýörelgeler deri idegine hem degişli bolar.”
Bu önümler wegan, halal we glýutensiz. Ol: "Men dogrusyny aýtmak isleýärin, sebäbi ol ýerde köp ýalňyşlyk bar diýip pikir edýärin" diýdi. Soňky birnäçe ýylyň dowamynda men köp önümleri öwrendim, ýöne alan sertifikatlarymyzyň sanyna eýe bolan önüm tapmadym.
Rogge-niň administratiw müdiri Iain Rassel maňa onuň energiýaly, joşgunly we başarjaňdygyny we ýadawsyz görünýändigini aýtdy. Ol her gün irden sagat 5.45-de oýanýar (“Men şu gün irden sagat 6-da kimdir birine Londonda önümlerimizi satyn alyp boljakdygyny sorap jogap berýärin”) we soňra ylgaw ýoluny ylgadýar. Onuň iň soňky önümi 4000 funt sterlinge deň bolan kislorod generatory bolup, ony günde iki gezek ulanýar. Ol şeýle diýdi: “Kasam edýärin: bularyň hemmesi ebedi ýaşlygy gözlemegiň bir bölegi”.
Ol mülki öz eline alanda, onuň 2500 gektar meýdany eýeleýän bary-ýogy 9 işgäri bardy, häzir bolsa 12,500 gektar meýdany eýeleýär (dükan, kafe, alyp gitmek we otlu arkaly - bu ilkinji Britaniýa fermasy), olaryň 100 işgäri bar. Ol soňky 12 ýylyň dowamynda biziň dolanyşygymyzyň 1,5 million funt sterlingden 10 million funta çenli ýokarlanandygyny aýtdy. "Bu ösýän biznes, şeýle hem has köpugurly biznes. Oba hojalygy pul gazanmaýar, şonuň üçin gymmaty goşmak we mümkin boldugyça aktiwleri sarp etmek geljekki aktiwleriň howpsuzlygyny üpjün etmegiň bir usulydyr."
Esasy iýmit ýygnaýjy Riçard Prido üçin bu, geçmişde onuň ýolbaşçylyk eden ýabany iýmit biznesinden gelip çykdy, bu biznes Londonyň iň gowy restoranlary üçin iýmit önümlerini satyn alýan gozgalmaýan emläkden "Wild Beauty" kompaniýasyna çenli ösdi. "Ilki bilen etmeli zadymyz, barlag ýazgylaryny üns bilen okap, munuň biziň bilýänimiz ýaly emlägiň ösüşidigini aýtmak, soňra bolsa onuň henizem bardygyny, häzir nämedigini we başga nämedigini anyklamak üçin yza seretmekdir."
Adatça, önümiň öňünden taýýarlanyş möhleti sekiz aýdyr we ýygnamagyň möwsümleýinligini göz öňünde tutup, öňünden meýilnama düzmek iň esasy zatdyr. Lord Nýuboro şeýle düşündirdi: “Ilki başda, önümi dörediji ähli möwsümlerde aň-düşünjäni saklamakda kynçylyk çekdi”. Ol: “Men gorse geýip bilerinmi, heather geýip bilerinmi?” diýip sorady. Riçard: “Ýok, sen hemişe şol ýerde bolup bilmersiň” diýdi.
“Men häzir fewral aýynyň başyna kalendary meýilleşdirýärin, bu önümleri ýygnamak üçin ýeterlik wagtymyz bardygyna göz ýetirmek üçin” diýip, Prideaux sözüniň üstüne goşdy. Biziň howa gündeligimiz bar; onuň geçen ýyl bilen nähili deňeşdirilýändigini bilmek isleýäris.”
Bu işiň kiçi möçberi Prideauxyň adatça islendik howada 8 sagatlap wagtyny sarp edip, gorseden gyjyndyrma çenli her zady ýygnaýandygyny aňladýar.
Prideaux-yň durmuşdan has uly orny bar, şu ýylky “Men meşhur... meni bu ýerden çykarmaga rugsat beriň!” “Kowid (Covid) sebäpli diri galmak boýunça maslahat beriji we maslahatçy, kompaniýa Awstraliýanyň ornuny Abgeele galasy (Abgeele) bilen çalyşdy. Ol diýen ýaly dogluşyndan bäri iýmit gözläp ýör.
“Meniň ene-atam şu ýerde işleýän daýhanlar. Olar gyrymsy agaçdaky ýa-da meýdandaky her bir ösümligi düşünmeýärler, şeýle hem onuň ulanylyşyny we tagamyny bilmeýärler. Bu örän seýrek duş gelýän zat. Mekdebe gidýänçäm munuň mümkindigini bilmeýärdim. Hemmeler birmeňzeş bilim almaýar.”
Şu gün irden ol derýanyň çuňlugynda dyzlaryny çömüp, köne suw otlarynyň gyrasynda ösýän ösümlik bolan otlardan çugundyr ýygnamaga çykdy. “Biziň maksadymyz bir-iki kilogram gurak önüm ýygnamak - [bu] ösümlikleriň 85% -den 98% -ine çenli suw bar ýaly. Meniň iýmit gözlemek usulym derýanyň ýokarsynda bir gün ýöräp geçirmek, ýöne biz ösümlikleriň ideg edilişini hem gördük. Ilat bilen bir wagtda görülip bilinjek çäreler. Ýygnamagyň berk düzgünleri we tertibi bar: hemme zat toprak birleşigine tabşyrylmaly.
Meadowsweet salisil turşusynyň (aspirinde ulanylýan madda) esasy çeşmesi we Wild Beauty-niň arassalaýjy serişdelerinde, syworotkalarynda we göz kremlerinde ulanylýan berkidiji serişdedir. “Men onuň dermanlyk we agyryny aýyrýan täsirini bilýärin, ýöne deri ideginde ulanylmagy meniň üçin açyşdyr” diýip, Prideaux maňa ýapragy ezmek üçin berdi. Ol süýji zefir/hyýar tagamyny çykarýar. Ol şeýle diýdi: “Bu çyglylyk biziň ofisimizde guradylanda, ol has gowy yslaryň biridir”. “Biz köp öňdebaryjy bolmaly. “Gijjik ýygna” diýmek aňsat, ýöne ony nädip saklamalydygyny we näçe gerekdigini kesgitleýär. Ol ýolda käbir elhenç pursatlara duş geldi.
Gyjyndy ýapragynyň aşagyndaky her bir tüý, formik kislotasy bilen öňünden doldurylan deri astyna inýeksiýa ýalydyr, ol örän agyryly. Suwsuzlananda, şol tüýleri soldurmak üçin ýeterlik däldi, şonuň üçin ilkinji gezek synanyşanymyzda, men guradyjynyň gapysyny açyp, bu tüýleriň buludyny dem aldym. Traheýa we öýken meni pyçaklady. Indiki gezek maska, ellik we gözlük geýýärin. Lord Nýuboro bu köşkde doguldy. Onuň çagalygy şu derýalarda balyk tutmak we iki gyz dogany bilen poni sürmek bilen geçdi. Bu idillik ýaly eşidilýär, ýöne ol çagalygyndan bäri özüni subut edip gelýär.
«Kakam bize örän berk garaýar. Ondan garaşýan zatlarym hakykatdanam ýeterlik däldi» diýip, ol maňa aýtdy. «Üç ýaşymda meni kürek çekmezden Menaý bogazynyň ortasyna kürek çekdiler we maňa öz başlangyjym bilen gaýdyp gelmegimi aýtdylar - bu gaýygyň düýbüni açmak üçin boldy. Pol kürek hökmünde ulanylýar».
Ol ýaşlygyndan kakasy ýaly daýhan hasaplanýardy. “Hemmämiz fermada işlemeli. Men on ýaşymda traktor sürüpdim”. Emma, boýun alşy ýaly, onuň okuwy “dünýäde iň gowy däldi”. Söweşmek, ýygy-ýygydan gamçylamak we gaçyp gitmek üçin taýýarlyk mekdebinden çykarylandan soň, ol oba hojalyk kollejinde okady we Awstraliýa iberildi.
Kakam maňa bir taraplaýyn bilet berdi, ýene 12 aýlap gelmezligimi aýtdy we soňra öz biletimi satyn almaga gitdi. Öýe gaýdyp geleninden soň, ol uçar kärendesine berýän kompaniýany we elektronika öndürýän elektrik platasyny dolandyrdy, soňra bolsa Sýerra-Leonede balyk tutmagy goramak meýilnamasyna gözegçilik etdi we ol ýerde üç gezek agdarylyşykdan aman galdy. “Men ýarag ýananda çykdym, ol ýer gowy ýer däldi. Şol wagt kakam garrylyk döwründedi we men öýe gidip kömek etmelidigimi duýdum”.
Ol köp ýyllaryň dowamynda organiki iýmit iýip gelse-de, Lord Nýuboro miras galança ony täzeden gurmak kararyna gelmedi. “Biz ilkinji gezek organiki taýdan birleşdik. Aýalym Su (olar 32 ýyl bäri durmuş gurupdyrlar we her biriniň öňki nikinden gyzy bar) meni hemişe şu ýoldan gitmäge höweslendirdi we şol pursatdan başlap, oba hojalygy gyzykly boldy.
Emma ilki başda bu kyn göreşdi. Köp ferma toparlary (çopan we baş aw dolandyryjysy bilen birlikde) onuň kakasy üçin 30 ýyldan gowrak wagtlap işledi we çuňňur pikirleri döretdi. Lord Nýuboro şeýle diýdi: “Olar meni düýbünden deli hasapladylar, ýöne biz olary Haýgrowa äkitdik, ol ýerde ylham beriji ferma dolandyryjysy bar. Onuň şol ýerde işleýändigini hakykatdanam görenimizden soň, bu manyly bolýar. Biz hiç haçan yza seretmeýäris”.
Uels şazadasy hemişe Rhugyň organiki syýahatynda möhüm şahsyýet bolupdyr. “Ol bu ýere fermany görmek üçin geldi. Onuň organiki ekerançylyk baradaky bilimi, daşky gurşawa bolan aladasy, durnukly abraýy we doly dogruçyllygy, elbetde, biziň ylham çeşmemiziň bir bölegidir. Ol düşüner. Şazada örän ussat bolan gyrymsy agaç hökmünde öz bilimlerini başgalara berip biler. Roggeniň fındyk, kül, dub we gara tikenli ýaşyl geçelgeleri köşküň ýabany ösümliklerini we haýwanat dünýäsini üýtgetdi we towşanlaryň, kirpileriň, garaguşlaryň we otluklaryň gaýdyp gelmegine sebäp boldy. Lord Nýuboro şeýle diýdi: “Kakam gyrymsy dartyp, ony ýere goýýar - biz esasan tersini etdik”.
Başga bir mentor we dostym, organiki oba hojalyk dükanlarynyň brendi bolan “Daylesford”-y esaslandyran we geýim we gözellik önümleriniň bölünip çykan “Bamford”-y esaslandyran Kerol Bamforddyr. Lord Nýuboro şeýle diýdi: “Organiki oba hojalygyna gelende, biziň möçberimiz Keroldan has uly, ýöne men onuň edýän ähli işlerine hemişe haýran galdym. Onuň gaplamasynyň arkasyndaky pikirlere we durnukly abraýyna haýran galýaryn. Şeýle hem, men “Bamford” deri ideg önümleri bilen meşgullanýan birini maslahatçym hökmünde işe alýaryn.
“Covid” ilki “Wild Beauty”-iň çykarylmagyny ýazdan soňa goýdy. Bu pandemiýa gozgalmaýan emläk pudagyna täsir etdi, bölek söwda kärhanalary iň köp zyýan çekdi. Ol gynanç bilen şeýle diýdi: “Pasha baýramy adatça iň işjeň wagtymyz. Biz gapyda durup, awtoulagyň geçmegini garaşýarys”. Ol “Brexit” mümkinçiligi golaýlaşýandygy sebäpli, göreşmek üçin her bir marketing kanalynyň gerek boljakdygyny aýtdy. Wagtyň geçmegi bilen bizi görersiňiz. “Emma biz Ýewropa bil baglamaýarys (etiň 20% -i daşary ýurtlara - Gonkong, Singapur we Makao, Dubaý, Abu-Dabi we Katara eksport edilýär), şonuň üçin bu howpsuzlyk torunydyr. Meniň pikirimçe, bu baý bazarlara eksport etmegiň howpsuzlygy geljek üçin örän möhümdir”.
Kowid barada aýdylanda, ol saglygy barada hiç hili alada etmeýär: "Men her gün irden maşk etmek üçin turýaryn we ölsem, ölerin". Onuň iň köp alada edýän zady ferma haýwanlary. "Haýwanlar iýmit bilen üpjün edilmeli we biz Kowid keseliniň ferma işçileriniň arasynda täsirinden howatyrlanýarys". Bagtymyza, bu olaryň göreşmeli zady däl.
Ol bir ýerde durmakdan kanagatlanmaýar. Onuň tutanýerli iş etikasy (onuň kyn çagalygyndan galan mirasy) onuň her gün oýanyp, indi näme etmelidigi barada pikirlenmegine sebäp bolýar? Miras nirede gidýär? “Wild Beauty önüm liniýasyny ösdürmegi dowam etdirmek örän möhüm - biz şampun, kondisioner, gün kremini öwrenýäris - ýöne men şeýle hem global brend döretmek isleýärin we Ýaponiýada, Uzak Gündogarda we Orta Gündogarda distribýutorlar bilen aragatnaşyk saklaýarys”. Eger kakasy Siziň organiki deri ideg önümlerini öndürýändigiňizi bilse, näme pikir ederdiňiz? Ol ynanmazlyk bilen ýylgyrdy. “Ol gabrda öwrülip biler... Ýok, meniň pikirimçe, ol buýsanar. Meniň pikirimçe, ol indi töweregindäki arylary görmek isleýär”.
Mundan başga-da, ol söýgüli bizon sürüsini täzeden gurmagy meýilleşdirýär. Kataral gyzdyrmasyndan ölenden soň, bizon sürüsiniň sany 70-den 20-ä düşdi. “Ony saklamak üçin hiç zat edip bilmejekdigiňizi görmek we bilmek gaty gynandyryjy.” Şeýle-de bolsa, Lord Nýuboro Liwerpul uniwersiteti bilen bilelikde Rug bizonlarynda synagdan geçiriljek sanjymy işläp düzmek üçin işleýändigi sebäpli, henizem umyt bar.
Ol howanyň ferma täsiri barada alada edýär. “Biz uly üýtgeşmeleri gördük. Men ýaş wagtym, bu ýerdäki köl hemişe doňup ölüp gidýärdi. Gyşda indi doňmaýar. Ol ýyly howada ylham tapmagy we lawanda we üzüm ýaly has köp Ortaýer deňzi ekinlerini ekmegi umyt edýär.”
“Eger biz üzüm agaçlary üçin amatly meýdan görmedik bolsak, 20 ýyl geçensoň hem geň galmazdym. Häzirki wagtda Uelsde bir ýa-da iki üzüm bagy bar. Biz üýtgeşmelere uýgunlaşmalydyrys.”
Ol fermany iň gowy ýagdaýda terk etmäge berk kararly. “Men Ruggyň geljekki ösüşe uýgunlaşmagyny we onuň çäksiz ýaşaýşyny üpjün etmegini isleýärin. Men Hudaýyň bize beren serişdelerini ulanmak isleýärin. Meniň pikirimçe, biziň miras galan zatlarymyzdan has gowy zady galdyrmak borjumyz bar”. Meniň pikirimçe, belli bir derejede Onuň kakasy has köp razy bolar.
Geljekde hem premium mazmunymyza girip bilmegiňiz üçin, "The Telegraph" web sahypasyndaky reklama bloklaýjysyny öçürmegiňizi maslahat berýäris.
Ýerleşdirilen wagty: 2020-nji ýylyň 8-nji dekabry