Bu habar deňsizligi öwrenýän girdejisiz habar gullugy bolan "Jemgyýetçilik bitewiligi merkezi" bilen hyzmatdaşlykda çap edildi.
wanna. gatlak. welosiped. Kewin Hartli, Drýu Winn we Joşua Atkins 10 aýdan az aralykda aradan çykanlarynda dürli işlerde işleýärdiler, ýöne olaryň ömürlerini gysgaldýan sebäp birmeňzeşdi: boýag erediji we ýurduň dürli künjeklerinde satylýan beýleki önümlerdäki himiki maddalar.
Maşgala gynanç we gorku bilen metilen hloridiň ýene-de ölüme sebäp bolmagynyň öňüni almak üçin elinde baryny etmäge kasam etdi.
Emma işçileriň we sarp edijileriň hukuklaryny goramak boýunça ýaramaz taryhy bolan ABŞ-da geň galdyryjy derejede az sanly himiki maddalar şeýle ykbaly başdan geçirdi. Metilen hlorid, Hartli, Wynn we Atkins döremezden has öň, onuň tüsseleriniň howplary barada duýduryşlara garamazdan, seriýaly ganhora öwrüldi. Soňky onýyllyklaryň dowamynda agentlikleriň hiç bir goşulyşmagy bolmazdan onlarça, belki-de ondan hem köp adam öldürildi.
Jemgyýetçilik bitewiligi merkezi tarapyndan geçirilen derňewden we howpsuzlyk tarapdarlarynyň haýyşlaryndan soň, ABŞ-nyň Daşky gurşawy goramak agentligi ahyrsoňy boýag arassalaýjylarda onuň ulanylmagyny köp derejede gadagan etmegi teklip etdi.
2017-nji ýylyň ýanwary, Obama administrasiýasynyň soňky günleridi. Hartli şol ýylyň aprelinde, Wynn şol ýylyň oktýabrynda, Atkins bolsa indiki ýylyň fewralynda Tramp administrasiýasynyň düzgünleşdirmegi ýatyrmak baradaky gykylygynyň arasynda aradan çykdy we Tramp administrasiýasy, esasanam Daşky gurşawy goramak agentliginde, düzgünleri goşmak däl-de, aýyrmak isleýär. Metilen hlorid teklibi hiç hili netije bermedi.
Emma, Atkinsiň ölüminden 13 aý soň, Trampyň Daşky gurşawy goramak agentligi basyş astynda metilen hlorid saklaýan boýag suwuklandyryjylarynyň bölek satuwyny bes etmek kararyna geldi. Aprel aýynda Baýdeniň Daşky gurşawy goramak agentligi bu himiki maddany ähli sarp ediş önümlerinden we köp iş ýerlerinden gadagan etmegi teklip etdi.
“Biz muny ABŞ-da seýrek edýäris” diýip, Kaliforniýa uniwersitetiniň San-Fransiskodaky zähmet we daşky gurşaw lukmançylygy boýunça kliniki professory doktor Robert Harrison aýtdy. “Bu maşgalalar meniň gahrymanlarym”.
Ine, olar bu netijeleri almak üçin kynçylyklary nähili ýeňýärler we eger siz hem şol bir kyn ýolda bolsaňyz, ýagdaýyň howply önümler, howpsuz däl iş şertleri, hapalanma ýa-da başga howplar bilen baglanyşykly bolmagyna garamazdan, olaryň maslahatlary.
“Hemme zady Google-da gözläp tapdy” diýip, 31 ýaşly agasy Drýu Günorta Karolinadaky sowuk piwo kofehanasyny täzelemek üçin dihlormetan önümini satyn alan Braýan Winn aýtdy. “We adamlara ýüzlenme”.
Ine, ol doganynyň ölüminden iki ýyl öň çap edilen jemgyýetçilik soragnamasy barada nädip bildi, bilermenler bilen habarlaşyp, azyk önümlerini nireden satyn almalydygyndan başlap, bu ölümleriň näme üçin şeýle kyn bolandygyna çenli ähli zady öwrendi. (Metilen hlorid buglary öýde toplananda ölüm howplydyr we hiç kim toksikologiýa barlaglaryny geçirmese, olaryň ýürek agyrylaryna sebäp bolmak ukyby tebigy ölüm ýaly görünýär.)
Kewiniň ejesi Wendi Hartliden maslahat: “Akademiki” gözlegde esasy sözdür. Sizi diňe bir topar ylmy barlaglar garaşyp durmagy mümkin. “Bu pikiri hakykatdan aýyrmaga kömek eder” diýip, ol elektron poçtasynda ýazdy.
BMX welosipediniň öňki çatalyny düzetmäge synanyşyp ölen 31 ýaşly Joşuanyň ejesi Loren Atkins UCSF Harrison bilen birnäçe gezek gürleşdi. 2018-nji ýylyň fewral aýynda ol ogluny bir litrlik boýag arassalaýjynyň gapdalynda huşsuz ýagdaýda öli ýagdaýda tapdy.
Harrisonyň metilen hlorid baradaky bilimi oňa oglunyň toksikologiýasyny we awtopsiýa hasabatlaryny ölümiň anyk sebäbine öwürmäge kömek etdi. Bu aýdyňlyk hereket üçin berk esas bolup durýar.
Köplenç himiki maddalaryň täsiri adamlara zyýan ýetirmegini gijikdirýär we ýyllarboýy görünmeýän saglyk täsirlerine sebäp bolýar. Hapalanma hem şuňa meňzeş waka bolup biler. Emma, hökümetleriň bu howplar barada bir zat etmegini isleseňiz, akademiki barlaglar gowy başlangyç nokady bolup durýar.
Olaryň üstünliginiň esasy çeşmesi, bu maşgalalaryň himiki howpsuzlyk boýunça eýýäm işleýän toparlar bilen baglanyşykly bolmagy we biri-biri bilen baglanyşykly bolmagydyr.
Mysal üçin, Loren Atkins Change.org saýtynda häzirki wagtda Toxin-Free Future guramasynyň bir bölegi bolan Safer Chemicals Healthy Families goragçylyk toparynyň metilen hlorid önümleri barada arza tapdy we ýakynda aradan çykan oglunyň hormatyna gol çekdi. Braýan Winn derrew elini uzatdy.
Toparlaýyn iş olaryň güýçli taraplaryndan peýdalanýar. EPA tarapyndan çäre görülmedik ýagdaýynda, bu maşgalalar söwda dükanlaryny önümleri tekjelerinden aýyrmaga mejbur etmek üçin täzeden başlamaly däl: Howpsuz himiki serişdeler Sagdyn maşgalalar şeýle çagyryşlara jogap hökmünde “Dükan hakda pikir et” kampaniýasyny başladylar.
Şeýle hem, olaryň Kapitoliý depesinde bölümleriň düzgünlerini döretmegiň ýa-da lobbiçilik işiniň içki işlerini özleri çözmeli däl. "Safe Chemicals Healthy Families" we "Ecological Defense Fund" bu ugurda tejribe topladylar.
HAS KÖP: "Ömür üçin ýük": Bir gözlegde garaýagyz ýaşdaky adamlaryň akýagyz ululara garanda howanyň hapalanmagyndan üç esse köp ölýändigi anyklandy.
Howanyň üýtgemegi barada dil tapmak Heather McTeer Toney Günortada ekologiýa adalaty üçin göreşýär
“Şeýle topary döredip bileniňizde... hakyky güýje eýe bolarsyňyz” diýip, Braýan Winn bu mesele boýunça işjeň bolan başga bir topar bolan Tebigy baýlyklary goramak geňeşini belläp geçdi.
Bu göreşe gyzyklanýanlaryň hemmesi onda jemgyýetçilik rolyny oýnap bilmez. Mysal üçin, hemişelik kanuny statusy bolmadyk immigrantlar iş ýerinde howp abanmagyna has ýokary töwekgelçilikde bolýarlar we statusyň ýoklugy olaryň sesini çykarmagyny kynlaşdyryp ýa-da mümkin däl edip biler.
Paradoksal ýagdaýda, eger bu maşgalalar ähli ünsüni Daşky gurşawy goramak agentligine gönükdirseler, agentlik, esasanam Trampyň administrasiýasy döwründe, işjeň däl bolmagy mümkin.
“Dükana düşün” atly maksatnama arkaly olar söwda edaralaryny metilen hlorid saklaýan boýag arassalaýjylary satmazlyk arkaly adamlaryň janyny halas etmäge çagyrýarlar. Petisiýalar we protestler netije berdi. “Home Depot” we “Walmart” ýaly kompaniýalar birin-birin muny bes etmäge razy boldular.
"Howpsuz himiki serişdeler", "Sagdyn maşgalalar" we "Daşky gurşawy goramak gaznasy" arkaly olar Kongresiň agzalaryny herekete geçmäge çagyrýarlar. Olar maşgala portreti bilen Waşingtona gitdiler. Olar žurnalistler bilen gürleşdiler we habarlar olary has-da ruhlandyrdy.
Günorta Karolina ştatyndan senatorlar we Kongresiň bir agzasy Daşky gurşawy goramak agentliginiň şol wagtky dolandyryjysy bolan Skott Pruitte hat ýazdylar. Kongresiň başga bir agzasy Pruitti 2018-nji ýylyň aprel aýynda geçirilen diňlenişikde bu meseläni ara alyp maslahatlaşmakdan çekinmäge çagyrdy. Braýan Wynnyň aýtmagyna görä, bularyň hemmesi maşgalalara 2018-nji ýylyň maý aýynda Pruitt bilen duşuşyk gurnamaga kömek etdi.
“Howpsuzlyk işgärleri haýran galdylar, sebäbi hiç kim ony görmäge gitmedi” diýip, Braýan Winn aýtdy. “Bu beýik we güýçli Oz bilen duşuşmaga gaty meňzeýär”.
Ýolda maşgalalar kazyýete ýüz tutdular. Olar sosial media arkaly adamlary özlerini howp astyna salmazlyk barada duýduryş berdiler. Loren Atkins gurluşyk dükanyna baryp, olaryň metilen hlorid önümlerini tekjelerden çykarmak üçin hakykatdanam edýändiklerini ýa-da etmediklerini öz gözleri bilen gördi. (Käwagt "hawa", käwagt "ýok".)
Eger bularyň hemmesi içgysgynç ýaly bolup görünýän bolsa, ýalňyşmarsyňyz. Ýöne maşgalalar goşulyşmasa näme boljakdygyny aýdyňlaşdyrdylar.
“Öň hiç zat edilmedik ýaly, hiç zat edilmez” diýip, Loren Atkins aýtdy.
Kiçi ýeňişler köpelýär. Maşgala ýüz öwürmeýän mahaly bir zat başga bir zada getirýär. Köplenç uzak möhletli ylalaşyk gerek bolýar: federal düzgün döretmek öz-özünden haýal bolýar.
Agentligiň düzgüni işläp düzmek üçin zerur bolan ylmy-barlag işlerini tamamlamagy birnäçe ýyl ýa-da ondan hem köp wagt talap edip biler. Teklip tamamlanmazdan öň päsgelçiliklerden geçmeli boldy. Şeýle-de bolsa, islendik çäklendirmeler ýa-da täze talaplar wagtyň geçmegi bilen ýuwaş-ýuwaşdan peýda bolmagy mümkin.
Maşgalalara EPA-nyň bölekleýin gadaganlygyny şeýle çalt almaga mümkinçilik beren zat, agentlik teklibi hakykatdanam goýmazdan öň çap etdi. Emma EPA çäklendirmesi Kewin Hartliniň ölüminden 2,5 ýyl soň güýje girdi. Şeýle hem, olar iş ýerinde ulanmagy öz içine almaýar - 21 ýaşly Kewiniň iş ýerinde hammam bilen oýnamagy ýaly.
Şeýle-de bolsa, agentlik jogapkär adamyň işine baglylykda dürli kararlary kabul edip biler. EPA-nyň 2024-nji ýylyň awgust aýynda göz öňünde tutulan iň soňky teklibi wannalary täzeden bezemek bilen birlikde köp iş ýerlerinde metilen hloridiň ulanylmagyny gadagan eder.
“Siz sabyrly bolmaly. Siz yzygiderli bolmaly” diýip, Loren Atkins aýdýar. “Biriniň durmuşynda, esasanam çagalaryňyzda şeýle bir zat bolanda, siz ony tapýarsyňyz. Bu häzir bolup geçýär”.
Özgerişlikleri höweslendirmek kyn. Siziň ýa-da ýakyn adamyňyzyň ýaralanandygy sebäpli üýtgeşmeleri gözlemek, başga hiç zatdan has teselli berip bilse-de, has kyn bolup biler.
Loren Atkins duýdurýar, sebäbi bu emosional betbagtçylyga öwrüler. “Adamlar menden hemişe näme üçin muny edýändigimi soraýarlar, bu emosional we kyn bolsa-da? Meniň jogabym hemişe şeýle boldy we şeýle bolar: “Şonuň üçin sen meniň ýerimde oturmaly dälsiň. Men özümiň bolýan ýerimde bolmaly däl”.
“Özüňiziň ýarysyny ýitireniňizde nähili duýýarsyňyz? Käwagt maňa onuň ýüregi meniňki bilen bir günde togtady ýaly bolýar” diýdi ol. “Ýöne men hiç kimiň muny başdan geçirmegini islemeýänligim üçin, Joşuanyň ýitiren zadyny hiç kimiň ýitirmegini islemeýärin we bu meniň maksadym. Men näme gerek bolsa, şony etmäge taýyn”.
Şeýle höwesli Braýan Winn marafonyňyzy tamamlamaga kömek etmek üçin stressi aýyrýan seans hödürleýär. Sport zaly oňa degişli. “Duýgularyňyzy çykarmagyň ýoluny tapmalysyňyz” diýdi ol.
Wendi Hartli aktiwizmiň beýleki maşgalalaryň goldawy we bilelikde gazanýan netijeleri arkaly özüniň sagalýandygyna ynanýar.
Organ donor hökmünde onuň ogly başgalaryň durmuşyna gönüden-göni täsir etdi. Onuň mirasynyň dükan tekjelerinde we hökümet edaralarynda has giňden ýaýramagyny görmek ajaýyp.
“Kewin has köp adamyň janyny halas etdi we geljekde hem şeýle etmegini dowam etdirer” diýip, ol ýazdy.
Eger siz üýtgeşiklik üçin tagalla edýän bolsaňyz, status-kwony saklamak üçin pul töleýän lobbiçileriň hemişe ýeňjekdigini çak etmek aňsat. Emma siziň durmuş tejribäňiz satyn alyp bolmajak agramy öz içine alýar.
“Eger öz hekaýaňyzy nädip gürrüň bermegi bilýän bolsaňyz, onda bu siziň durmuşyňyzyň bir bölegi, onda siz muny edip bilersiňiz – we şol hekaýany gürrüň berip bileniňizde, size üstünlik arzuw edýärin, lobbiçi” diýip, Braýan Weýn aýtdy. “Biz deňsiz-taýsyz yhlas we söýgi bilen geldik”.
Wendi Hartliniň maslahaty: “Duýgularyňyzy görkezmekden gorkmaň.” Size we maşgalaňyza täsiri barada gürrüň beriň. “Suratlar bilen olara şahsy täsiriňizi görkeziň.”
“Alty ýyl mundan ozal, eger kimdir biri: 'Eger sen şeýle ses bilen gygyrsaň, hökümet seni diňlär' diýse, men gülüp bilerdim” diýip, Loren Atkins aýtdy. “Bilýäňmi näme? Bir ses tapawut döredip biler. Meniň pikirimçe, bu meniň oglumyň mirasynyň bir bölegi.”
Jeými Smit Hopkins deňsizligi derňeýän jemgyýetçilik guramasy bolan "Center for Public Integrity" habar gullugynyň habarçysy.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 29-njy maýy