Bu makala deňsizlik boýunça ylmy barlaglara bagyşlanan jemgyýetçilik guramasy bolan habar gullugy bolan "Jemgyýetçilik bitewiligi merkezi" bilen hyzmatdaşlykda çap edildi.
Wanna. gatlak. welosiped. Kewin Hartli, Drýu Winn we Joşua Atkins ölenlerinde biri-birinden 10 aý öň işläpdiler, ýöne olaryň üstünde işleýärdiler. Bu zatlar dürli-dürli, ýöne olaryň ömrüni gysgaldýan sebäp birmeňzeş: boýag arassalaýjylardaky we dükanlarda satylýan beýleki önümlerdäki himiki maddalar. ýurt boýunça.
Gaýgy we gorky içinde maşgalalary metilen hloridiň başga bir adamy öldürmeginiň öňüni almak üçin ellerinden geleniniň hemmesini etmäge kasam etdiler.
Emma Birleşen Ştatlarda işçileriň we sarp edijileriň goragynyň gowşaklygy sebäpli himiki zawodlaryň az sanlysy şeýle ykbala duçar boldy. Şeýlelik bilen, metilen hlorid, Hartli, Ueýn we Atkins dünýä inmezden öň hem onuň buglarynyň howplary barada duýduryşlara garamazdan, seriýaly ganhor boldy. Soňky onýyllyklarda hiç bir edaranyň gatyşmasy bolmazdan onlarça, belki-de ondan hem köp adam öldürildi.
Jemgyýetçilik bitewiligi merkezi tarapyndan geçirilen derňewden we howpsuzlyk tarapdarlarynyň çagyryşlaryndan soň, ABŞ-nyň Daşky gurşawy goramak agentligi ahyrsoňy bu maddanyň boýag arassalaýjylarda ulanylmagyna giňden gadaganlyk girizmegi teklip etdi.
2017-nji ýylyň ýanwary, Obama administrasiýasynyň soňky günleridi. Hartli şol ýylyň aprelinde, Winn şol ýylyň oktýabrynda, Atkins bolsa indiki ýylyň fewralynda aradan çykdy. Tramp administrasiýasy düzgünleşdirmegi gowşatmak barada yhlasly hereket edip, düzgünleri, esasanam EPA gurşawyny goşmakdan has köp aradan aýyrmak isleýän döwründe. Metilen hlorid teklibi hiç ýere gitmedi.
Emma, ​​Atkinsiň ölüminden 13 aý soň, Trampyň Daşky gurşawy goramak agentligi basyş astynda metilen hlorid saklaýan boýag arassalaýjylaryň bölek satuwyny bes etmek kararyna geldi. Aprel aýynda Baýdeniň Daşky gurşawy goramak agentligi bu himiki maddany ähli sarp ediş önümlerinde we köp iş ýerlerinde gadagan edýän düzgüni teklip etdi.
“Biz muny Birleşen Ştatlarda seýrek edýäris” diýip, Kaliforniýa uniwersitetiniň San-Fransiskodaky zähmet we daşky gurşaw lukmançylygy boýunça kliniki professory doktor Robert Harrison aýtdy. “Bu maşgalalar meniň gahrymanlarym”.
Ine, olar bu netijeleri gazanmak üçin kynçylyklary nähili ýeňip geçdiler we eger siz hem şeýle kyn ýola düşýän bolsaňyz, ýagdaý howply önümler, howpsuz däl iş gurşawy, hapalanma ýa-da başga şikesler bilen baglanyşykly bolsa-da, näme maslahat bererler.
“Hemme zady Google-da gözläň” diýip, 31 ýaşly agasy Drew Günorta Karolinadaky sowuk piwo dükanyny we sowadyjysyny täzelemek üçin metilen hlorid satyn alan Braýan Winn aýdýar. “Şeýle hem adamlara ýüzlenýärin”.
Şeýlelik bilen, ol doganynyň ölüminden iki ýyl öň çap edilen Jemgyýetçilik Dogruçyllygy Barlagyny tapdy, onda bilermenler bilen habarlaşyp, önümi nireden satyn alyp boljakdygyndan başlap, ölümleriň näme üçin şeýle kyn bolandygyna çenli ähli zady öwrendi. (Metilen hlorid buglary ýapyk ýerlerde toplananda ölüm howplydyr we hiç kim toksikologiýa barlaglaryny geçirmese, tebigy ölüm ýaly görünýän ýürek agyrylaryna sebäp bolup biler.)
Kewiniň ejesi Wendi Hartliden maslahat: “Akademiki” gözlegde esasy söz bolup durýar. Ol ýerde sizi dürli ylmy barlaglar garaşyp durmagy mümkin. “Bu pikirleri faktlardan aýyrmaga kömek eder” diýip, ol elektron poçtasynda ýazdy.
BMX welosiped çatalyny çalşyryp ýörkä aradan çykan 31 ýaşly Joşuanyň ejesi Loren Atkins UCSF-iň Harrisony bilen birnäçe gezek gürleşdi. 2018-nji ýylyň fewral aýynda ol ogluny ýerde öli ýagdaýda, ýanynda bolsa bir litrlik boýag arassalaýjynyň gapdalynda ýatyrka tapdy.
Harrisonyň metilen hlorid baradaky bilimi oňa oglunyň toksikologiýasyny we awtopsiýa hasabatlaryny ölümiň anyk sebäbine öwürmäge kömek etdi. Bu aýdyňlyk hereket üçin berk esas döredýär.
Köplenç himiki maddalaryň täsiri adamlaryň saglygyna uzak möhletli täsir edip biler, bu bolsa köp ýyllaryň dowamynda belli bolmazlygy mümkin. Hapalanma hem şuňa meňzeş waka bolup biler. Ýöne hökümetleriň şeýle zyýany çözmek üçin çäre görmegini isleseňiz, akademiki barlaglar henizem gowy başlangyç nokady bolup durýar.
Olaryň üstünliginiň esasy çeşmesi maşgalanyň himiki howpsuzlyk meseleleri boýunça eýýäm işleýän toparlar we biri-biri bilen gatnaşyklarydy.
Mysal üçin, Loren Atkins "Sagdyn maşgalalar üçin howpsuz himiki maddalar" (häzirki wagtda zäherli däl geljek) atly goldaw toparyndan metilen hlorid önümleri barada Change.org saýtynda arza tapdy we ýakynda aradan çykan oglunyň hatyrasyna arza gol çekdi. Braýan Ueýn derrew elini uzatdy.
Güýçli güýçler öz artykmaçlyklaryny doly amala aşyrmak üçin güýçlerini birleşdirdiler. EPA-nyň çäresi bolmasa, bu maşgalalar söwda dükanlaryny önümleri tekjelerinden aýyrmaga mejbur edip, başdan başlamaly bolmazlar: Howpsuz himiki serişdeler Sagdyn maşgalalar bu çagyryşa jogap hökmünde “Dükanlara üns beriň” kampaniýasyny başladylar.
Olaryň agentligiň düzgünlerini ýa-da Kapitoliý depesinde lobbi işiniň içki işlerini özbaşdak çözmeli däl. Howpsuz himiki maddalar, sagdyn maşgalalar we Daşky gurşawy goramak gaznasy bu ugurda tejribe topladylar.
Dowamyny okaň: "Ömürboýy ýük": Barlagda garaýagyz ýaşuly adamlaryň howanyň hapalanmagyndan ölýänleriniň akýagyz ululara garanda üç esse köpdigi anyklandy
Howanyň üýtgemegi barada dil tapmak Heather McTeer-Tony Günortada ekologiýa adalatlylygy üçin göreşýär
“Şeýle topary döredip bileniňizde ... hakykatdanam güýçli güýje eýe bolarsyňyz” diýip, Braýan Winn Tebigy baýlyklary goramak geňeşini meseläni işjeň çözýän başga bir topar hökmünde görkezdi.
Bu göreşe gyzyklanýanlaryň hemmesi onda jemgyýetçilik rolyny oýnap bilmez. Mysal üçin, hemişelik kanuny statusy bolmadyk immigrantlar iş ýerinde howp abanmagynyň has ýokary howpy bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar we statusyň ýoklugy olaryň sesini çykarmagyny kynlaşdyryp ýa-da mümkin däl edip biler.
Eger bu maşgalalar ähli ünsüni EPA-a gönükdirseler, agentlik, esasanam Tramp administrasiýasynyň düzgünlere garşy çykyşyny göz öňünde tutup, hiç hili çäre görmezligi mümkin.
Olar adamlaryň janyny halas etmek üçin metilen hlorid saklaýan boýag arassalaýjylaryny satmazlyk üçin "dükanlaryny dolandyrmak" arkaly söwda edaralaryna basyş edýärler. Petisiýalar we protestler netije berdi. "Home Depot" we "Walmart" ýaly kompaniýalar muny bes etmäge razy boldular.
Olar Kongresiň agzalaryny Howpsuz himiki maddalar, Sagdyn maşgalalar we Daşky gurşaw gaznasy arkaly çäre görmäge çagyrýarlar. Olar ellerinde maşgala suratlary bilen Waşingtona gitdiler. Olar žurnalistler bilen gürleşdiler we dartgynlylygy has-da güýçlendirýän habarlar aldylar.
Günorta Karolina ştatynyň senatorlary we kongresmen Daşky gurşawy goramak agentliginiň şol wagtky administratory Skott Pruitte hat ýazdylar. Başga bir kongresmen 2018-nji ýylyň aprel aýynda geçirilen diňlenişikde Pruitte garşy çykyş etdi. Braýan Winn bularyň hemmesiniň maşgalanyň 2018-nji ýylyň maý aýynda Pruitt bilen duşuşygyny gurnamagyna kömek edendigine ynanýar.
“Howpsuzlyk işgäri haýran galdy, sebäbi oňa hiç kim gelmedi” diýip, Braýan Weýn aýtdy. “Bu Ozuň beýik we güýçli ýurdy bilen duşuşmaga meňzeýär”.
Ýolda maşgala sud arzasyny berdi. Olar sosial media arkaly adamlary özlerini howp astyna salmazlyk barada duýduryş berdiler. Loren Atkins gurluşyk dükanlaryna baryp, olaryň hakykatdanam metilen hlorid önümlerini tekjelerinden aýyrýandygyny ýa-da aýyrmaýandygyny öz gözleri bilen gördi. (Käwagt hawa, käwagt ýok).
Eger bularyň hemmesi içgysgynç ýaly görünýän bolsa, ýalňyşmarsyňyz. Ýöne maşgalalar, eger olar goşulyşmadyk bolsa, nämeleriň boljakdygynyň aýdyňdygyna ynanýarlar.
“Hiç zat edilmez” diýip, Loren Atkins aýtdy, “öň hiç haçan edilmedik ýaly”.
Kiçi ýeňişler köpelýär. Maşgala ýüz öwürmändigi üçin bir zat başga bir zada sebäp boldy. Köplenç uzak möhletli garaýyş zerurdyr: Federal düzgünleriň işlenip düzülmegi tebigy ýagdaýda haýal.
Agentligiň düzgüni teklip etmek üçin zerur bolan ylmy-barlag işlerini tamamlamagy birnäçe ýyl ýa-da ondan hem köp wagt talap edip biler. Teklip gutarnykly kabul edilmezden öň päsgelçilikleri ýeňip geçmeli. Şeýle-de bolsa, islendik çäklendirmeler ýa-da täze talaplar wagtyň geçmegi bilen tapgyrlaýyn girizilip bilner.
Maşgalalaryň EPA-dan bölekleýin gadagan edilmegine çalt mümkinçilik beren zat, agentligiň teklibi hakykatdanam togtatmazdan öň öňe sürmegi boldy. Emma Daşky gurşawy goramak agentliginiň çäklendirmeleri güýje girmezden öň, Kewin Hartliniň ölüminden iki ýarym ýyl geçdi. Şeýle hem, olar iş ýerinde ulanylýan zatlary, meselem, 21 ýaşly Kewiniň işde edýän wanna reňklemek işini öz içine almaýar.
Şeýle-de bolsa, bir agentligiň içinde dürli menejerler tarapyndan dürli kararlar kabul edilip bilner. EPA-nyň 2024-nji ýylyň awgust aýynda kabul edilmegine garaşylýan iň soňky teklibi iş ýerinde metilen hloridiň köp maksatlar üçin, şol sanda wannalary jylamak üçin ulanylmagyny gadagan eder.
“Sabrly bolmaly. Sabrly bolmaly” diýip, Loren Atkins aýtdy. “Biriniň durmuşyna, esasanam çagalaryňyza gelende, ony derrew tapýarsyňyz.”
Üýtgeşmeleri girizmek kyn. Siz ýa-da söýýän adamyňyz şikeslenenligi sebäpli üýtgeşmeleri amala aşyrmak has kyn bolup biler, emma bu başga hiç zadyň berip bilmeýän tesellisini berip biler.
“Gaplamaly bol, sebäbi bu emosional betbagtçylyk bolar” diýip, Loren Atkins duýdurýar. “Adamlar menden hemişe, emosional we kyn bolsa-da, näme üçin muny dowam etdirýändigimi soraýarlar? Meniň jogabym hemişe şeýle boldy we şeýle bolar: “Şonuň üçin arkaňy oturmaly däl”. Şonuň üçin indi meniň ýanymda bolmaly däl.
“Özüňiň ýarysyny ýitirenden soň nähili hereket edýärsiň? Käwagt onuň ýüregi we meniň ýüregim şol bir günde urmagyny bes etdi diýip pikir edýärin” diýdi ol. “Emma men başga adamlaryň hem şeýle ýagdaýa düşmegini islemeýändigim we başgalaryň hem Joşuanyň ýitiren zadyny ýitirmegini islemeýändigim üçin, meniň maksadym şu. Men näme gerek bolsa, şony etmäge taýyn”.
Braýan Wynnyň hem şuňa meňzeş pikirleri bar we ol marafony tamamlamaga kömek etjek käbir stresden dynmak çärelerini maslahat berýär. Sport zaly onuňky. “Siz duýgularyňyzyň çykyşyny tapmalysyňyz” diýdi ol.
Wendi Hartli aktiwizmiň öz-özünden sagalýandygyny, beýleki maşgalalaryň goldawy we bilelikde gazanan netijeleri arkaly ýüze çykarandygyny anyklady.
Organ donor hökmünde onuň ogly başgalaryň durmuşyna gönüden-göni täsir etdi. Onuň mirasynyň dükan tekjelerine we hökümet zallaryna has ýaýramagyny görmek ýakymlydyr.
“Kewin has köp adamyň janyny halas etdi we geljekde hem şeýle etmegini dowam etdirer” diýip, ol ýazdy.
Eger siz üýtgeşiklik üçin tagalla edýän bolsaňyz, status-kwony saklamak üçin pul harçlaýan lobbiçileriň hemişe ýeňjekdigini pikir etmek aňsat. Emma siziň durmuş tejribäňiz satyn alyp bolmajak agramy öz içine alýar.
“Eger siz öz hekaýaňyzy nädip gürrüň bermegi bilýän bolsaňyz we bu siziň durmuşyňyzyň bir bölegi bolsa, onda siz muny edip bilersiňiz - we şol hekaýany gürrüň berip bilýän wagtyňyz, lobbiçiler, size üstünlik arzuw edýärin” diýip, Braýan Weýn aýtdy. “Biz deňsiz-taýsyz yhlas we söýgi bilen gelýäris”.
Wendi Hartliden maslahat: “Duýgularyňyzy beýan etmekden gorkmaň.” Bu duýgularyň size we maşgalaňyza edýän täsiri barada gürrüň beriň. “Olaryň şahsy täsirini suratlar arkaly görkeziň.”
“Alty ýyl mundan ozal, eger kimdir biri: “Eger sen ýeterlik derejede batly gygyrsaň, hökümet eşiderdi” diýen bolsa, men gülerdim” diýip, Loren Atkins aýtdy. “Bilýäňizmi näme? Bir ses tapawut döredip biler. Meniň pikirimçe, bu meniň oglumyň mirasynyň bir bölegi.”
Jeými Smit Hopkins deňsizligi öwrenýän jemgyýetçilik guramasy bolan "Center for Public Integrity" habar gullugynyň habarçysy.