Günorta Koreýadaky Çung-Ang uniwersitetiniň alymlary galyndylary ýa-da baý tebigy serişdeleri çig mal hökmünde ulanyp, uglerody tutmak we ulanmak proseslerini öwrenýärler. Bu bolsa tehnologiýanyň ykdysady taýdan netijeli bolmagyny üpjün edýär.
Täze gözlegde professor Sungho Ýun we dosent Çul-Jin Li tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän topar senagat taýdan uglerod dioksidini we dolomiti ulanyp, iki sany täjirçilik taýdan amatly önümi, ýagny kalsiý formatyny we magniý oksidini öndürmegi öwrendi.
“Dolomitden magniý we kalsiý ionlarynyň uglerod dioksidini ulanyp peýdaly goşmaça gymmatly önümlere dinamiki öwrülmegi” atly ylmy iş “Journal of Chemical Engineering” žurnalynda çap edildi.
Howanyň üýtgemegi ilkinji nobatda üns berilmeli çynlakaý meseledir. Netijede, dünýäniň dürli ýurtlary onuň täsirini azaltmak üçin syýasat işläp düzýärler.
Mysal üçin, Ýewropa Bileleşigi 2050-nji ýyla çenli howanyň üýtgemegine garşy bitaraplyga ýetmek üçin giňişleýin görkezmeler toplumyny teklip edýär. Ýewropa Ýaşyl Ylalaşygynda parnik gazlarynyň zyňyndylaryny azaltmagyň möhümdigi hem nygtalýar.
Netijede, alymlar uglerody tutmak we ulanmak tehnologiýalaryny CO2-ni az çykdajy bilen saklamagyň we konwersiýa etmegiň geljegi uly usullary hökmünde öwrenýärler.
Şeýle-de bolsa, uglerody tutmak we ulanmak boýunça global ylmy-barlag işleri takmynan 20 konwersiýa birleşmesi bilen çäklenýär.
CO2 zyňyndylarynyň çeşmeleriniň dürlüligini göz öňünde tutup, birleşmeleriň has giň görnüşine eýe bolmak örän möhümdir.
Bu bolsa pes konsentrasiýaly uglerod dioksidiniň öwrüliş prosesleriniň çuňňur öwrenilmeginiň möhümdigini görkezýär.
Täze gözlegde topar uglerod dioksidine wodorod goşmak üçin katalizator (Ru/bpyTN-30-CTF) ulandy. Netijede iki sany goşmaça gymmatly önüm emele geldi: kalsiý formaty we magniý oksidi.
Kalsiý formaty sement goşundysy, buzlary arassalamak we haýwan iými goşundysy hökmünde, şeýle hem deri aşgarlamak ýaly beýleki maksatlarda ulanylýar.
Toparyň işläp düzen prosesi diňe bir mümkin däl, eýsem örän çalt bolup, önümi otagyň temperaturasynda bary-ýogy bäş minutda öndürýär.
Başga zatlar bilen birlikde, alymlar bu prosesiň kalsiý formatyny öndürmegiň däp bolan usullary bilen deňeşdirilende global ýylylyk mümkinçiligini 20% azaldyp biljekdigini çaklaýarlar.
“Howanyň üýtgemeginiň täsirlerini azaltmak bilen birlikde ykdysady peýda getirip biljek gymmatly önümleri öndürmek üçin uglerod dioksidini ulanmaga gyzyklanma artýar.
Professor Ýun şeýle diýdi: “Kömürturşy gazynyň gidrogenleşdiriliş reaksiýalaryny we kation alyş-çalyş reaksiýalaryny birleşdirip, metal oksidlerini bir wagtyň özünde arassalamak we gymmatly format öndürmek üçin proses işlenip düzüldi”.
Barlagçylar öz usullarynyň häzirki önümçilik usullarynyň ornuny tutup biljekdigini baha berdiler. Munuň üçin olar durnukly CO2 konwersiýa usullarynyň daşky gurşawa täsirini we ykdysady taýdan netijeliligini öwrendiler.
“Netijelere esaslanyp, biziň usulymyz däp bolan usullaryň ornuny tutup we senagat uglerod dioksidi zyňyndylaryny azaltmaga kömek edip biljek uglerod dioksidi konwersiýasynyň ekologiýa taýdan arassa alternatiwasydygyny aýdyp bileris” diýip, professor Ýin düşündirdi.
Kömürturşy gazyny durnukly önümlere öwürmegiň mümkinçilikleri umytly bolsa-da, bu prosesleri ölçeklendirmek hemişe aňsat däl.
Köp sanly CCU tehnologiýalary heniz täjirçilik taýdan ulanylmady, sebäbi olaryň ykdysady taýdan mümkinçiligi däp bolan täjirçilik proseslerine garanyňda pes.
“Biz daşky gurşawa we ykdysady taýdan peýdaly bolmak üçin CCU prosesini galyndylary gaýtadan işlemek bilen utgaşdyrmalydyrys. Bu geljekde arassa nol zyňyndy maksatlaryna ýetmäge kömek edip biler” diýip, doktor Li jemledi.
Innowasiýa Habarlar Tory size ylym, daşky gurşaw, energiýa, möhüm çig mallar, tehnologiýa we elektrik ulaglary babatda iň soňky ylmy-barlag we innowasiýa habarlary getirýär.
Jogapkärçilikden boýun gaçyrmak: Bu web saýt garaşsyz portal bolup, daşarky web saýtlarynyň mazmuny üçin jogapkärçilik çekmeýär. Telefon söhbetdeşlikleriniň okuw we gözegçilik maksatlary üçin ýazga alnyp bilinjekdigini ýadyňyzdan çykarmaň. © Pan Europe Networks Ltd.