Bu web sahypasy ulanyjy tejribäňizi gowulandyrmak üçin kukileri ulanýar. Bu web sahypasyny ulanmagy dowam etdirmek bilen, siz biziň kukiler syýasatymyza razy bolýarsyňyz.
Eger ACS agzalyk belgiňiz bar bolsa, ony şu ýere giriziň, şonda biz bu hasaby agzalygyňyz bilen baglanyşdyryp bileris. (Isleg boýunça)
ACS siziň gizlinligiňize gymmat berýär. Maglumatyňyzy ibermek bilen, C&EN-e baryp, hepdelik habarlarymyza abuna ýazylyp bilersiňiz. Biz siziň beren maglumatyňyzy okamak tejribäňizi gowulandyrmak üçin ulanýarys we maglumatlaryňyzy hiç haçan üçünji tarap agzalaryna satmaýarys.
2005-nji ýylda sarp ediş harytlarynyň ägirdi Colgate-Palmolive Demirgazyk Amerikanyň kir ýuwujy serişdeleri biznesinden çykyp, Fab we Dynamo ýaly önümlerini Phoenix Brands-a satdy. Üç ýyl soň, başga bir sarp ediş harytlarynyň ägirdi Unilever, All we Wisk ýaly amerikan kir ýuwujy serişdeleri önüm liniýasyny Sun Products-a satdy.
Onuň biznesiniň iki kiçi hususy kompaniýa satylmagy P&G-niň ABŞ-daky ýokary derejeli kir ýuwujy serişdeler bazaryny diýen ýaly kynçylyksyz etdi. Gyzykly tarapy, Procter & Gamble ýeňşini yglan etmedi.
Hakykatdan-da, 2014-nji ýylda "Procter & Gamble" (P&G) kompaniýasynyň şol wagtky baş direktory Alan G. Lafli "Unilever" kompaniýasynyň çykyş etmegine gynandy. Ol "Unilever" kompaniýasynyň ýuwujy serişdeler bazarynyň orta bazaryny ýeňendigini, "P&G" kompaniýasynyň önümleriniň esasan ýokary derejeli bazarda jemlenendigini, şol bir wagtyň özünde üç bäsdeşi bilen arzan önümleri hödürleýändigini aýtdy. "Procter & Gamble" "Tide" we "Gain" ýaly meşhur brendleriň marketingçisidir. Ol ABŞ-nyň kir ýuwujy serişdeler biznesiniň tas 60% -ni düzýär, ýöne bu durgun biznes we kompaniýanyň önümleri bilen bäsdeşleriniň arasynda uly baha tapawudy bar.
Bir ýyl soň, onuň bäsdeşleriniň biri bolan nemes kompaniýasy Henkel ýagdaýy üýtgetdi. Kompaniýa ýokary hilli ýewropa ýuwujy serişdesi Persil-i ABŞ-na hödürledi, ilki diňe Wal-Mart arkaly satyldy, soňra bolsa Target ýaly söwda dükanlarynda satyldy. 2016-njy ýylda Henkel Sun Products-y satyn alyp, ýagdaýy has-da bulaşdyrdy.
“Persil” kompaniýasynyň işe girizilmegi kir ýuwujy serişdäni gaýtadan janlandyrdy, ýöne ol Lafleýiň garaşýanyndan has çalt bolup biler. Geçen ýylyň maý aýynda “Consumer Report” žurnaly Henkeliň täze önümleriniň biri bolan Persil ProClean Power-Liquid 2in1-i iň gowy öndürijilikli amerikan kir ýuwujy serişdäsi diýip atlandyranda, ol we P&G-niň beýleki ýolbaşçylary haýran galmaly. Täç geýdirmek dabarasy “Tide” kompaniýasyny birnäçe ýyldan soň ilkinji gezek ikinji orna çykardy.
“Procter & Gamble” (Chastened), “Procter & Gamble” (P&G) kompaniýalary ilkinji meşhur “Tide Ultra Stain Release” önümini 2016-njy ýylda täzeden öndürdiler. Kompaniýa surfaktantlary goşup, biraz suwy aýyrandygyny, netijede leke aýyrmagy gowulandyryp biljek has dykyz we has konsentrirlenen formulanyň emele gelendigini aýtdy. Žurnalda önümiň statistik taýdan möhüm bolmasa-da, “Consumer Reports”-yň soňky seljermesinde sanawyň başynda durandygy aýdylýar.
“Consumer Reports” ýakynda “Tide Plus Ultra” leke aýyrýan serişdesini we “Persil ProClean Power-Liquid 2-in-1”-i ABŞ-daky iň gowy iki kir ýuwujy serişde hökmünde görkezdi. “C&EN” bu ýagdaýa sebäp bolýan maddalary, şeýle hem olaryň ulanylyşyny we öndürijilerini barlar.
“Consumer Reports” ýakynda “Tide Plus Ultra” leke aýyrýan serişdesini we “Persil ProClean Power-Liquid 2-in-1”-i ABŞ-daky iň gowy iki kir ýuwujy serişde hökmünde görkezdi. “C&EN” bu ýagdaýa sebäp bolýan maddalary, şeýle hem olaryň ulanylyşyny we öndürijilerini barlar.
“Henkel” kompaniýasynyň P&G-ni amerikan sarp edijileriniň ýokary hilli kir ýuwujy serişde satyn almagyna çynlakaý garşy çykaryp-çykmazlygy barada aýtmak üçin heniz ir. Emma eger P&G-niň formula himikleri bäsdeşligiň ýoklugy sebäpli özlerini rahat duýsalar, olar hökman ýeňlip giderler.
“Surfactant Supplier Pilot Chemical” kompaniýasynyň ulanyş we tehniki hyzmat müdiri Şoaib Arif ABŞ-da “Tide” we “Persil” kompaniýalarynyň kärhana üçin ýokary hilli önümlerdigini we olary dört iş derejesine bölüp bolýandygyny düşündirdi. Ýyllaryň dowamynda Arif we beýleki “Pilot” alymlary köp öý hojalyk önümleri kompaniýalaryna täze ýuwujy serişdeleri we beýleki arassalaýjy serişdeleri döretmäge kömek etdiler.
Arzan bazarda ol örän tygşytly ýuwujy serişdedir. Arifiň sözlerine görä, ol diňe arzan surfaktant, mysal üçin, linear alkil benzol sulfonat (LABS), şeýle hem tagam berijiler we reňk berijiler bolup biler. Önümiň indiki tapgyrynda surfaktant kömekçileri ýa-da gurujylar, mysal üçin, natriý sitrat, ýelmeşdiriji we ikinji surfaktant goşulyp bilner.
LABS anion surfaktant bolup, matalardan bölejikleri aýyrmakda gowy we pagta matalarda gowy işleýär. Ikinji umumy surfaktant etanol etoksilatdyr, ol ion däl surfaktant bolup, ol LABS-den has täsirli, esasanam sintetiki süýümlerden ýagy we hapa aýyrmakda.
Üçünji gatlakda formulalar biraz arzan bahadan optiki ýagtylandyryjylary goşup bilerler. Bu optiki ýagtylandyryjylar ultramelewşe şöhlesini özüne siňdirip, ony gök reňkli bölege goýberip, eşikleriň has ýagty görünmegini üpjün edýär. Has gowy surfaktantlar, helatlaýjy serişdeler, beýleki gurluşykçylar we gaýtadan çökmäge garşy polimerler şeýle formulalarda köplenç duş gelýär, olar ýuwulan suwdan hapa toplanyp, onuň mata gaýtadan çökmeginiň öňüni alyp bilýär.
Iň gymmat ýuwujy serişdeler ýokary surfaktant ýüklenmesi we spirt sulfatlary, spirt etoksi sulfatlary, amin oksidleri, ýag kislotasy sabynlary we kationlar ýaly dürli surfaktantlar bilen häsiýetlendirilýär. Ekzotik topragy ele salýan polimerler (käbirleri Procter & Gamble we Henkel ýaly kompaniýalar üçin niýetlenen) we fermentler hem bu kategoriýa girýär.
Şeýle-de bolsa, Arif maddalaryň toplanmagynyň öz kynçylyklaryny döredýändigini duýdurýar. Belli bir derejede ýuwujy serişdäniň formulasy ylymdyr we himikler himiki komponentleriň, mysal üçin, surfaktantlaryň ýüzleý işjeňliginiň hilini bilýärler.
Ol şeýle düşündirdi: “Şeýle-de bolsa, formula işlenip düzülenden soň, bularyň hemmesi biri-birine täsir eder we gutarnykly formulanyň näme etjekdigini anyk çaklap bolmaýar.” “Onuň hakyky durmuşda işleýändigine göz ýetirmek üçin henizem synagdan geçirmeli.”
Mysal üçin, surfaktantlar we gurujylar fermentleriň işjeňligini basyp bilýärler diýip, Arif aýtdy. Ýuwujy serişdeler üçin formulalar öndürýänler bu meseläni çözmek üçin ferment stabilizatorlaryny (meselem, natriý borat we kalsiý formaty) ulanyp bilerler.
“Battelle” kompaniýasynyň “World Detergent Project” taslamasynyň baş ylmy işgäri Franko Pala, ýokary hilli detergent markalarynda tapylýan ýokary surfaktant mukdarynyň hem kynçylyklara sebäp bolup biljekdigini belledi. “Şeýle ýokary konsentrasiýaly surfaktantlary goşmak aňsat däl” diýip, Pala düşündirdi. Ereýänlik kynçylyga öwrülýär we surfaktantlaryň arasyndaky ýaramaz özara täsirler hem kynçylyga öwrülýär.
Pala tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän köp müşderili Battelle maksatnamasy 1990-njy ýyllaryň başynda esasy global arassalaýjy önüm brendleriniň düzümini seljermek bilen başlady. Battelle brend eýelerine we çig mal üpjün edijilerine maddalaryň sanawyndan daşary çykmaga, mysal üçin, surfaktantlaryň etoksillenme derejesini ýa-da surfaktant esasynyň çyzykly ýa-da şahalydygyny düşünmäge kömek etmek üçin birnäçe ylmy gurallary ulanýar.
Para häzirki wagtda polimerleriň ýuwujy serişdäniň düzüminde möhüm täzelik çeşmesi bolup durýandygyny aýtdy. Mysal üçin, Tide we Persil önümleriniň ikisi hem polietilenimin etoksilaty öz içine alýar, bu bolsa BASF tarapyndan Procter & Gamble üçin işlenip düzülen hapa siňdiriji polimer, ýöne häzir ýuwujy serişdäniň öndürijileri üçin has giňden elýeterlidir.
Pala tereftal turşusynyň kopolimerleriniň käbir ýokary hilli ýuwujy serişdelerde hem bardygyny, olaryň ýuwulýan wagtynda matany örtýändigini we soňraky ýuwulýan wagtynda lekeleri we hapalary aýyrmagy aňsatlaşdyrýandygyny belledi. Battelle polimerleri bölmek üçin gel geçiriş hromatografiýasy ýaly gurallary ulanýar we soňra olaryň gurluşyny kesgitlemek üçin infragyzyl spektroskopiýany ulanýar.
“Battelle” maksatnamasy şeýle hem öndürijileriň her ýyl kämilleşdirmegini dowam etdirýän biotehnologiýa önümleri bolan fermentlere uly üns berýär. Fermentiň işjeňligini bahalandyrmak üçin Palanyň topary fermenti hromofory öz içine alýan substrata sezewar etdi. Ferment substraty dargadanda, hromofor boşadylýar we sorbsiýa ýa-da flýuoressensiýa spektroskopiýasy arkaly ölçenýär.
Beloklara hüjüm edýän proteazalar 1960-njy ýyllaryň ahyrynda ýuwujy serişdelere goşulan ilkinji fermentler boldy. Soňra arsenala goşulan fermentleriň arasynda krahmaly parçalaýan amilaza we guar sagyzynyň goýaldyjylaryny parçalaýan mannanaza bardy. Guar saklaýan iýmitler (doňdurma we barbekiu sousy ýaly) eşiklere dökülende, sagyz ýuwulandan soň hem eşiklerde galar. Ol mata içine ornaşýar we granulaly hapa üçin ýelim ýaly ulanylýar, aýyrmak kyn bolan lekeleri döredýär.
Persil ProClean Power-Liquid 2in1 we Tide Ultra Stain Release ikisiniň hem düzüminde proteaza, amilaza we mannanaza bar.
Persil şeýle hem süýüme ýapyşan hapalary aýyrmak üçin lipazany (ýagy parçalap bilýän) we sellýulazany (pagta süýümindäki käbir glikozidik baglanyşyklary gidrolizlemek arkaly gytaklaýyn arassalap bolýan) öz içine alýar. Sellýulaza pagtany ýumşadyp we reňkiniň ýagtylygyny gowulandyryp bilýär. Şol bir wagtyň özünde, patent resminamalaryna görä, gelgit ýuwujy serişdesiniň özboluşly aýratynlygy amilazanyň parçalap bilmeýän polisaharidlerini parçalap bilýän glýukanazadyr.
“Novozymes” we “DuPont” köp wagt bäri fermentleriň esasy öndürijileri bolup gelýärler, ýöne BASF ýakynda bu işe proteazalar görnüşinde girdi. Geçen güýz Germaniýada geçirilen Arassalaýyş önümleri konferensiýasynda BASF täze proteazanyň we polietilenimin etoksilatyň utgaşmasyny mahabatlandyrdy we bu garyndynyň pes temperatura ýuwmak üçin ýuwujy serişdeleri döretmek isleýän müşderiler üçin has ýokary netijeliligi üpjün edýändigini aýtdy.
Aslynda, Arif we beýleki bazar synçylary ýuwujy serişdäni öndürijilere az energiýa sarp edilişini ýa-da tebigy çeşmelerden daşky gurşawy goramagy talap edýän maddalary öndürmäge rugsat bermegiň pudakdaky indiki sepgitdigini aýdýarlar. Geçen ýylyň maý aýynda P&G öz meşhur brendiniň wersiýasy bolan Tide Purklean-y işe girizdi, onda maddalaryň 65% -i ösümliklerden alynýar. Soňra oktýabr aýynda Unilever ABŞ-nyň ýuwujy serişdäni bazaryna gaýtadan girmek üçin ösümlik ýuwujy serişdäni we beýleki arassalaýjy serişdäni öndüriji Seventh Generation kompaniýasyny satyn aldy.
Iň gowy ingredientleri baýrakly ýuwujy serişdelere öwürmek hemişe kynçylyk döredýän bolsa-da, "häzirki tendensiýa has tebigy" diýip, Arif aýtdy. "Müşderiler: 'Adamlar we daşky gurşaw üçin az zäherli, ýöne şonda-da gowy işleýän tebigy önümleri nädip öndürýäris?' diýip soraýarlar.