Biz tejribäňizi gowulandyrmak üçin kukileri ulanýarys. Bu saýtda gözden geçirmegi dowam etdirmek bilen, siz biziň kukileri ulanmagymyza razy bolýarsyňyz. Goşmaça maglumat.
“Ählisine rugsat ber” düwmesine basmak bilen, saýt nawigasiýasyny gowulandyrmak, saýt ulanylyşyny seljermek we mugt, açyk elýeterli ylmy mazmuny hödürlemegimizi goldamak üçin enjamyňyzda kukileriň saklanmagyna razylyk berýärsiňiz. Goşmaça maglumat.
Ýönekeý siýdik barlagy Altsgeýmer keseliniň irki tapgyryny anyklap, köpçülikleýin barlag maksatnamalary üçin ýol açyp bilermi? Täze "Garrama garşy göreşler" neýrobilim barlagy muny, elbetde, görkezýär. Barlagçylar siýdik biomarkerlerinde tapawutlary kesgitlemek üçin dürli agyrlykdaky Altsgeýmer hassalarynyň we kognitiw taýdan kadaly sagdyn adamlaryň uly toparyny synagdan geçirdiler.
Olar siýdikdäki formik turşusynyň subýektiw kognitiw pese gaçmagyň duýgur alamatydygyny we Altsgeýmer keseliniň irki tapgyrlarynyň alamaty bolup biljekdigini anykladylar. Altsgeýmer keselini anyklamak üçin bar bolan usullar gymmat, amatsyz we adaty barlaglar üçin amatly däl. Bu, köp hassalaryň diňe netijeli bejergi üçin gaty giç bolanda anyklanýandygyny aňladýar. Şeýle-de bolsa, formik turşusy üçin inwaziw däl, arzan we amatly siýdik analizi lukmanlaryň irki barlaglar üçin soraýan zady bolup biler.
“Altsgeýmer keseli dowamly we gizlin dowamly keseldir, ýagny ol açyk kognitiw bozulmalar ýüze çykmazdan öň köp ýyllap ösüp we dowam edip biler” diýip, awtorlar aýdýarlar. “Keseliň irki tapgyrlary gaýtaryp bolmajak demensiýa tapgyryndan öň bolýar, bu bolsa goşulyşmak we bejermek üçin altyn penjiredir. Şonuň üçin gartaşan adamlarda Altsgeýmer keseliniň irki tapgyrlaryny anyklamak üçin giň gerimli barlag geçirmek zerurdyr”.
Eger irki aralaşma möhüm bolsa, näme üçin bizde Altsgeýmer keseliniň irki tapgyry üçin yzygiderli barlag programmalary ýok? Mesele lukmanlaryň häzirki wagtda ulanýan diagnostika usullarynda ýatyr. Bularyň arasynda gymmat we hassalary radiasiýa sezewar edýän beýniniň pozitron emissiýa tomografiýasy bar. Altsgeýmer keselini anyklap bilýän biomarker synaglary hem bar, ýöne olar beýni-oňurga suwuklygyny almak üçin inwaziw gan almak ýa-da bel deşmek talap edýär, hassalar bolsa muňa gijikdirip bilerler.
Şeýle-de bolsa, siýdik barlaglary inwaziw däl we amatly bolup, köpçülikleýin barlag üçin amatlydyr. Barlagçylar ozal Altsgeýmer keseliniň siýdik biomarkerlerini anyklan bolsalar-da, olaryň hiç biri keseliň irki tapgyrlaryny anyklamak üçin amatly däl, bu bolsa irki bejergi üçin altyn penjiräniň henizem belli däldigini aňladýar.
Täze gözlegiň arkasyndaky alymlar ozal formaldegid atly organiki birleşme Altsgeýmer keseliniň siýdik biomarkeri hökmünde öwrendiler. Şeýle-de bolsa, keseli irki anyklamakda gowulaşmak üçin mümkinçilikler bar. Bu soňky gözlegde olar formaldegid metaboliti bolan formata ünsi jemläp, onuň biomarker hökmünde has gowy işleýändigini ýa-da işlemeýändigini anykladylar.
Barlagda jemi 574 adam gatnaşdy we gatnaşyjylar ýa kognitiw taýdan kadaly sagdyn meýletinçilerdi ýa-da subýektiw kognitiw pese gaçyşdan doly keselçilige çenli dürli derejeli kesel ösüşlerine eýe boldular. Barlagçylar gatnaşyjylaryň siýdik we gan nusgalaryny seljerdiler we psihologik bahalandyrma geçirdiler.
Barlagda siýdikde formik turşusynyň derejesiniň Altsgeýmer keseliniň ähli toparlarynda ep-esli ýokarlanandygy we sagdyn gözegçilik toparyna, şol sanda irki subýektiw kognitiw pese gaçyş toparyna garanyňda kognitiw pese gaçyş bilen baglanyşyklydygy anyklandy. Bu bolsa formik turşusynyň Altsgeýmer keseliniň irki tapgyrlary üçin duýgur biomarker bolup hyzmat edip biljekdigini görkezýär.
Gyzykly tarapy, alymlar siýdikdäki formalaryň derejesini Altsgeýmer keseliniň gan biomarkerleri bilen bilelikde seljerende, hassanyň başdan geçirýän keseliniň tapgyryny has takyk çaklap biljekdigini anykladylar. Şeýle-de bolsa, Altsgeýmer keseli bilen formik kislotanyň arasyndaky baglanyşygy düşünmek üçin has köp gözleg geçirmek zerurdyr.
“Siýdik formik turşusy Altsgeýmer keseliniň irki barlaglary üçin ajaýyp duýgurlyk görkezdi” diýip, awtorlar aýdýarlar. “Altsgeýmer keseliniň siýdik biomarker barlagy amatly we tygşytly bolup, gartaşan adamlaryň gündelik saglyk barlaglaryna goşulmalydyr”.
Wang, Y. we beýlekiler. (2022) Altsgeýmer keseliniň täze biomarkeri hökmünde siýdik formik turşusynyň ulgamlaýyn syny. Garramanyň neýrobiologiýasyndaky serhetler. doi.org/10.3389/fnagi.2022.1046066.
Taglar: garramak, Altsgeýmer keseli, biomarkerler, gan, beýni, hroniki, hroniki keseller, birleşmeler, demensiýa, diagnostika, lukmanlar, formaldegid, newrologiýa, pozitron emissiýa tomografiýasy, ylmy-barlag, tomografiýa, siýdik analizi
Pensilwaniýa ştatynyň Filadelfiýa şäherinde geçirilen Pittcon 2023-de biz şu ýylky analitiki himiýa boýunça Ralf N. Adams baýragynyň eýesi professor Jozef Wang bilen biosensor tehnologiýasynyň köpugurlylygy barada söhbetdeşlik geçirdik.
Bu söhbetdeşlikde biz “Owlstone Medical” kompaniýasynyň topar ýolbaşçysy Mariana Leal bilen dem alyş biopsiýasyny we onuň keselleri irki anyklamak üçin biomarkerleri öwrenmekde nähili peýdaly gural bolup biljekdigini ara alyp maslahatlaşýarys.
SLAS US 2023 synymyzyň bir bölegi hökmünde, biz geljegiň laboratoriýasyny we onuň nähili bolup biljekdigini GSK synag işläp düzmek toparynyň ýolbaşçysy Luigi Da Wia bilen ara alyp maslahatlaşýarys.
News-Medical.Net bu lukmançylyk maglumat hyzmatyny şu şertlere we düzgünlere laýyklykda hödürleýär. Bu web sahypasyndaky lukmançylyk maglumatlarynyň hassanyň lukman/lukman gatnaşyklaryny we olaryň berip biljek lukmançylyk maslahatlaryny goldamagy we olaryň ornuny tutmamagy üçin niýetlenendigini ýadyňyzdan çykarmaň.