ABŞ-nyň Daşky gurşawy goramak agentligi jemgyýetçilik saglygyny goramak üçin saglyk üçin howply we hatda ölüm howply bolup biljekdigini aýdýan metilen hloridiň köp ulanylyşyny gadagan etmegi teklip edýär.
Bu teklip metilen hloridiň ähli sarp ediji ýagdaýlarynda we senagat we täjirçilik maksatly ulanylyşlaryň köpüsinde ulanylmagyny gadagan eder. Metilen hloridiň aerozol ýag arassalaýjylarynda, boýag we örtük arassalaýjylarynda, täjirçilik ýelimleýjilerinde we germetiklerinde, şeýle hem senagat şertlerinde beýleki himiki maddalaryň öndürilişinde ulanylýandygyny görkezýär.
Bu gadagançylyk, beýleki çäklendirmeler bilen birlikde, Daşky gurşawy goramak agentligine hasabat bermek, hasaba almak we synag geçirmek talaplaryny girizmek ygtyýaryny berýän Zäherli maddalaryň gözegçiligi hakyndaky kanunyň bir bölegi hökmünde teklip edildi. 2019-njy ýylda Daşky gurşawy goramak agentligi bir sarp edijiniň metilen hloridi boýag arassalaýjylaryndan aýyrmak arkaly ulanmagyny gadagan etdi.
ABŞ-nyň Daşky gurşawy goramak agentliginiň maglumatlaryna görä, 1980-nji ýyldan bäri himiki maddanyň täsirinden azyndan 85 adam öldi. EPA-nyň aýtmagyna görä, bu hadysalaryň köpüsi öýleri gowulandyrmak boýunça şertnama baglaşan işçiler bilen baglanyşykly. Agentlik metilen hloridiň täsirinden soň saglyk üçin agyr we uzak wagtlap dowam edýän täsirlerden ejir çekýän adamlaryň "täze" hadysalarynyň bardygyny aýtdy. Daşky gurşawy goramak agentligi şeýle hem dem alyş we deri bilen degmegiň neýrotoksiklik, bagyr täsirleri we rak ýaly ýaramaz täsirlerini anyklady.
Agentlik metilen hloridiň himiki maddalara gönüden-göni ýa-da gytaklaýyn täsir edýän işçiler, himiki maddany ulanýan sarp edijiler we himiki maddalara täsir edýän adamlar üçin töwekgelçilikler sebäpli "ulanyş şertlerinde saglyga zyýan ýetirmek howpuny döredýändigini" anyklady.
“Metilen hlorid baradaky ylmy maglumatlar aýdyňdyr we metilen hloridiň täsiri saglyk üçin agyr täsirlere we hatda ölüme sebäp bolup biler” diýip, EPA-nyň administratory Maýkl S. Regan metbugat beýanatynda aýtdy. Bu ýakynlaryny ýiti zäherlenmeden ýitiren köp maşgala üçin hakykatdyr” diýip, teklipde aýdylýar. “Şonuň üçin Daşky gurşawy goramak agentligi bu himiki maddanyň köp ulanylyşyny gadagan etmek we işçileriň saglygyny goramak we beýleki ähli şertlerde täsiri azaltmak üçin iş ýerlerinde has berk gözegçiligi ornaşdyrmak arkaly çäre görýär”.
Daşky gurşawy goramak agentliginiň aýtmagyna görä, teklip edilýän gadagançylygyň maksady adamlary töwekgelçiliklerden goramak we metilen hloridiň diňe iş ýerlerinde berk gözegçilik edilýän şertlerde ulanylmagyna rugsat bermek arkaly täsiri azaltmakdyr. Metilen hloridiň önümçiligi, gaýtadan işlenilmegi we paýlanmagy indiki 15 aýyň dowamynda togtadylar. Teklip himiki maddany gadagan edýän ýagdaýlarda, EPA-nyň seljermesi "şeýle gymmat we netijeli alternatiw önümleriň ... adatça elýeterlidigini" görkezdi.
“Bu taryhy teklip edilýän gadagançylyk täze himiki howpsuzlyk goraglaryny ornaşdyrmakda we jemgyýetçilik saglygyny has gowy goramak üçin gijikdirilen ädimleri ätmekde gazanan uly üstünliklerimizi görkezýär” diýip, Regan aýtdy.
Kerri Brin “CBS News”-yň habar redaktory we habarçysy. Onuň reportažlary häzirki wakalara, täzeliklere we neşe serişdeleriniň ulanylmagyna gönükdirilendir.