Aşhana galyndylary barada aýdylanda, towuk etinden gowy zat ýok. Bu açgöz her zady iýýän haýwanlar sowadyjyňyzdaky, stoluňyzdaky ýa-da stoluňyzdaky galan iýmiti iýip bilerler. Men aşhana stolunyň üstüne örtülen toýun gazan goýdum we ony derrew gök önümleriň gabyklary, mekgejöweniň gabygy, islenmeýän tüwi we towuk ösdürip ýetişdirmek üçin beýleki mümkinçilikler bilen doldurdym.
Maşgalamyň tagamlarynyň saýlamadygyna seredip, tomusky barbekiularymyz we baýramçylyklarymyz bilen birlikde sürümiň tagam duýgularynyň has başdan geçirmeler bilen baglanyşyklydygyny boýun almaly. Şeýle-de bolsa, towuklaryň islendik zady iýip bilýändigi, olaryň iýmelidigini aňlatmaýar. Tomusky bu dört halaýan towuk zäherli we towuklar üçin ölüm howply bolup biler.

Täze ispanak salaty tomusky esasy iýmit bolup, ony dogralan ýumurtgalardan we dogralan hozdan başlap, gyrymsy halapenýolara we şireli çileklere çenli ähli zatlar bilen utgaşdyryp bolýar. Bu önümler towuk üçin doly howpsuz bolsa-da, ispanagyň özi howpsuz däl.
Ispanak ýapraklarynda kalsiý bilen baglanyşýan we onuň bedene siňmeginiň öňüni alýan oksalat kislotasy bar. Bu bolsa, ýumurtgalar üçin betbagtçylykly bolup biler, sebäbi ýumurtgalar ýumşak ýa-da gabyksyz bolýar, bir-birine ýapyşýar we süňk meselelerini döredýär. Oksalat kislotasy, şeýle hem oksalat diýlip atlandyrylýar, böwrek daşlarynyň we böwrek ýetmezçiliginiň döremegine sebäp bolup biler.
Ispanak näçe köp diýmek? Jogaplar dürli-dürli, sebäbi hiç bir guş bir-birine meňzemeýär we towuk eýeleriniň "ortaça" diýen söze dürli düşündirişleri bar. Ispanaklary towuklara bermegiň tarapdarlary, bu ýaprakly ýaşyl gök önümleriň berýän ähli iýmitlik peýdalary sebäpli az mukdarda ispanagyň guşlar üçin peýdalydygyny belleýärler... Towuk iými eýýäm ýeterlik mukdarda iýmit maddalaryny we witaminleri üpjün edýär.
Sürüňiz üçin iň howpsuz wariant, asla ispanak bermezlik, onuň ýerine tomusda köp bolýan has howpsuz ýaşyl gök önümleri, meselem, käki we çugundyr gök önümlerini bermekdir. Meniň pikirimçe, zäherli iýmitleri towuklardan düýbünden daşda saklamak has gowy!
Men çagakam, maşgalanyň her pikniginde alýumin folga gaplanyp, kömürde bişirilen kartoşkadan ybarat bolýardy. Näme üçindir, oglanlarym bişirilen kartoşkany halamaýarlar, ýöne olar tomusky menýumyzyň möhüm bölegi bolan kartoşka salatyny we elde kesilen kartoşkany halaýarlar.
Alty adamlyk maşgala üçin soyup çykaran kartoşkamyň mukdary sizi geň galdyrar... belki-de maňa Aýdaho ştatynyň hormatly raýatlygyny berer.

Nahar bişirýän wagtym, ähli kartoşkanyň gabyklaryny üns bilen ýygnap, olary üns bilen zibile taşlamagy ýatdan çykarmadym. Biomassany ýerli zibilhanalara taşlamagy halamasam-da, kartoşkanyň gabyklarynyň gijeki güllerde köp duş gelýän zäherli alkaloid solanine baýdygyny hem bilýärin.
Towuklarda solaniniň iýilmeginiň täsirlerine içgeçme, baş aýlanma, ýürek aritmiýasy, ysmazlyk we ölüm girýär. Hatda ýaşyl kartoşkanyň eti hem towuklaryňyzy howp astyna salmak üçin ýeterlik solanin saklaýar. Guşlarym erkin ýaşaýandygy we ýabany haýwanlaryň zäherlenmesiniň öňüni almak üçin çig kartoşka gabyklarym hiç haçan kompostlaşdyrylmaýar. Şeýle-de bolsa, doly bişirilen kartoşka we olaryň gabyklary towuklar üçin howpsuzdyr.
Şonuň üçin ýadyňyzda bolsun, bişirilen kartoşka gowy, ýöne çig kartoşka towuklara berilmeli däl zäherli iýmitleriň biridir.
Awokado we tomus bir-birine bagly. Çagalyk döwrümde mamamyň agajyndan ýetişen awokadolary ýygandygymy ýadymda saklaýaryn. Jorj daýy bilen bagyň daş-töweregindäki pes diwarlarda oturyp, öýde taýýarlanan bu tagamly tagamlary höwes bilen iýýärdik.
Käwagt ýygýan avokadolarym heniz ýetişmeýär. Daýym bu zatlary gyzykly zat üçin zibile taşlaýardy. Mamam wagtal-wagtal oňa käýinç berip, ýetişmedik miweleri diwara goýup, birnäçe günläp ýetişip biljekdigimizi aýdýardy. Daýymyň ýüzi çynlakaýlaşýardy we ol: "Bilýäňmi, edip bilmeris" diýip jogap bererdi.
Men onuň syrly sözlerini we çynlakaý ýüz keşbini birnäçe ýyl soň, hatda ýarym unsiýa awokadonyň ezmesi hem totuga zäherlemek üçin ýeterlik däldigini bilýänçäm düşünip bilmedim. Bu diňe awokadonyň eti däl: derisinde, çukurynda we hatda ýapraklarynda dem alyş kynçylygyna, miokard nekrozyna (ýürek dokumasynyň ölmegine) we iýlenden birnäçe sagadyň içinde ölüme sebäp bolup bilýän toksinler bar.
Men tomusky salatlara we takolara avokado goşmak isleýärin, ýöne galanlaryny, gabyklaryny, çukurlaryny we ýapraklaryny zibile taşlaýaryn. Towuklar üçin zäherli iýmitlere gelende, bu örän möhüm iýmitleriň biridir!
Şeftaliler, nektarinler we alçalar tomusda köp ösýär. Men we adamsy Jae ýerli daýhan bazaryna baryp, täze tomusky miweleri satyn almagy gowy görýäris, olary işdäaçarlar, desertler we aňsat, sagdyn naharlar üçin goşundy hökmünde ulanýarys.
Guşlarymyz hem bu täze miweleri gowy görýärler we höwesimiz bizi iýýänimizden has köp miwe satyn almaga iterende, ony towuklarymyz bilen paýlaşýarys... ýöne çukurlaryny aýyrmazdan öň däl.
Prunusyň ähli görnüşleri, şol sanda alça, badam, erik, alça, nektarin we şaftaly, köp mukdarda amigdalin saklaýar. Siňdirilende amigdalin sianid toksine öwrülýär. Sianid bilen zäherlenen towuklar, adatça, zäheri iýenden soň 15-30 minut içinde ölýärler, bu bolsa öýjükleriň kislorody kabul etmegine we ulanmagyna päsgel berýär we öýjükleriň hemişelik zeperlenmegine we ölümine sebäp bolýar.
Tomusky miweleriňizi ilki bilen tohumlaryny ýerine goýsaňyz, sürüňiz bilen paýlaşyň: olary howpsuz ýagdaýda zibile taşlaň.

Has köp maglumat almak isleseňiz, maňa e-poçta ibermegiňizi haýyş edýärin.
E-poçta：
info@pulisichem.cn
Tel:
+86-533-3149598