Belli bir iýmit meýilnamasy birden örän meşhur bolanda, ony üns bilen kabul etmeli. Sebäbi, belli bir saglyk meselesini ýa-da ýagdaýy çözmek üçin niýetlenen kanuny, hünärmenler tarapyndan goldanylýan maksatnamalar hökmünde başlan köp sanly iýmitler çalt agramy azaltmak maksatnamalaryna öwrüldi we soňra köpçülige ýaýradyldy, olaryň köpüsi bolsa ilki bilen iýmitlerini üýtgetmeli bolmadylar.
Soňky döwürde pes oksalatly iýmitlenmeler barada köp gürrüň edilýär. Bu aýratyn iýmitlenme meýilnamasy köplenç böwrek daşy bolan adamlara maslahat berilýär diýip, "Kiçi ​​üýtgeşiklikler iýmitlenmesi" kitabynyň awtory, lukman Keri Gans aýdýar. Bu, böwrekleriň içinde minerallaryň we duzlaryň gaty çökündileri emele gelende ýüze çykýan agyryly ýagdaýa meýilli adamlar üçin ajaýypdyr.
Ýöne az oksalatly iýmitlenme agramy azaltmak üçin niýetlenmedik we iýmitlenmesine has köp iýmit maddalaryny goşmak isleýänler üçin panacea däl. Biz bilermenlerden az oksalatly iýmitlenmäniň nämeleri öz içine alýandygy we onuň siziň iýmitleniş meýilnamaňyza laýyk gelýändigini nädip bilmelidigini has giňişleýin maglumat soradyk. Olar şeýle diýmelidi.
Adyndan görnüşi ýaly, iýmit meýilnamasy bedeniň az mukdarda öndürýän käbir iýmitlerde tapylýan oksalatlaryň derejesini peseltmek üçin niýetlenendir diýip, Iýmit we Dietologiýa Akademiýasynyň metbugat wekili Sonia Angelone aýdýar. "Bedenimizde C witamininiň dargamagy oksalatlaryň emele gelmegine hem getirýär" diýip, ol sözüniň üstüne goşýar.
Rutgers uniwersitetiniň kliniki we öňüni alyş iýmit ylymlary boýunça dosent Debora Koheniň (RDN) aýtmagyna görä, oksalatlar tebigy ýagdaýda köp gök önümlerde, hozlarda, miwelerde we dänelerde duş gelýär. Koheniň aýtmagyna görä, siz bilen gatnaşykda bolan oksalatyň (oksalatlary emele getirmek üçin beýleki minerallar bilen garyşýan) diýen ýaly ählisini bölüp çykarýarsyňyz. Böwrek daşlary oksalatlar bedenden çykanda kalsiý bilen birleşende emele gelýär.
Oksalat mukdary az bolan iýmitlenme oksalat özara täsirini azaltmak üçin niýetlenendir. “Käbir adamlar oksalat kabul etmegiň azaldylmagynyň [böwrek daşlarynyň] töwekgelçiligini azaldyp biljekdigini pikir edýärler” diýip, Kohen aýtdy.
“Şeýle-de bolsa,” diýip, ol sözüniň üstüne goşýar, “böwrek daşynyň emele gelmeginiň köp faktorly faktordygyny bellemek möhümdir.” Mysal üçin, Milli Böwrek Gaznasy kalsiýiň az kabul edilmeginiň ýa-da suwsuzlanmanyň hem böwrek daşlarynyň töwekgelçiligini artdyryp biljekdigini belleýär. Şeýlelik bilen, diňe oksalat az iýmitlenmegiň özi ýeke-täk çäre bolup bilmez, şonuň üçin ony synap görmezden öň lukmanyňyz bilen maslahatlaşmak gowy pikir.
Käbir internet saýtlarynda bu iýmiti "çişme" üçin derman hökmünde mahabatlandyrýan hem bolsa, bu subut edilmedi. Bu diňe kalsiý oksalat böwrek daşlarynyň taryhy bolan adamlar üçindir. "Adatça, pes oksalat iýmitine geçmegiň esasy sebäbi ýa böwrek daşlarynyň töwekgelçiligini azaltmaga kömek etmekdir - ýöne, diňe oksalat derejesiniň we böwrek daşlarynyň taryhyňyz bolsa ýa-da ýokary böwrek daşlarynyň töwekgelçiligini azaltmaga kömek etmek oksalat derejesiniň başlangyjydyr" diýip, Hans aýtdy.
Ýöne bu iýmit böwrek daşy bolanlaryň hemmesi üçin amatly bolmazlygy mümkin. Kalsiý oksalat daşlary iň köp duş gelýän görnüş bolsa-da, böwrek daşlary başga maddalardan emele gelip biler, bu ýagdaýda oksalat mukdary az iýmitlenme kömek etmezligi mümkin.
Eger sizde kalsiý oksalat daşlary bolsa-da, olaryň gaýtadan döremeginiň töwekgelçiligini azaltmagyň başga usullary hem bolup biler. “Kalsiý oksalatlara baglanyp, böwrekleriňize ýetip, böwrek daşlaryna sebäp bolmazlygy sebäpli, iýmitiňizde ýeterlik kalsiý almak iýmitiňizde oksalatlaryň mukdaryny azaltmak ýaly täsirli bolup biler” diýip, Kohen aýdýar.
“Oksalatyň tagamy ýok, şonuň üçin oksalat köp bolan bir zat iýýändigiňizi bilmersiňiz” diýip, Angelone aýdýar. “Haýsy iýmitlerde oksalat köp, haýsylarynda bolsa oksalat azdygyny bilmek möhümdir”.
“Bu maddalary öz içine alýan smuziler bilen seresap boluň” diýip, Angelone duýdurýar. Smuti kiçijik käsede çalt iýip bolýan köp sanly oksalatly iýmitleri öz içine alyp biler, şonuň üçin seresap bolmaly.
Umuman alanyňda, az oksalatly iýmitlenmeler saglyk üçin uly howp döretmeýär diýip, Kohen aýtdy. Şeýle-de bolsa, ol käbir iýmit maddalarynyň ýetmezçiliginiň bolup biljekdigini sözüne goşýar. “Käbir iýmitleri çäklendirýän islendik iýmitlenme iýmit maddalarynyň ýetmezçiligine sebäp bolup biler we oksalatly iýmitler köplenç möhüm iýmit maddalaryna baý bolýar” diýip, ol aýdýar.
Oksalat az bolan iýmitleriň ýene bir çäklendirmesi? Oňa eýermek kyn bolup biler. “Oksalat köp bolan iýmitleriň özboluşly alamaty ýok” diýip, Koen aýtdy. Bu, oksalat köp bolan iýmitleriň arasynda aňsatlyk bilen eýerip boljak umumy temanyň ýokdugyny aňladýar. Dogry ýoldadygyňyza göz ýetirmek üçin köp gözleg geçirmek gerek bolup biler.
Şeýle hem, “Dünýä Nefrologiýa žurnaly” neşiriniň maglumatlaryna görä, böwrek daşlarynyň döremegine köp faktorlar, şol sanda genetika we içýän suwuňyzyň möçberi täsir edip biler. Koheniň aýtmagyna görä, diňe az oksalatly iýmitlenmek böwrek daşlarynyň döremeginiň töwekgelçiligini aradan aýryp bilmez.
Bu dietany başlamazdan öň lukmanyňyz bilen gürleşip, onuň size laýyk gelýändigine we iýmit meýilnamaňyzyň ýerine ýa-da goşmaça näme etmelidigiňize göz ýetiriň. Mysal üçin, Kohen pes oksalatly iýmitlenişden daşary ýa-da çäklendiriji iýmitleniş meýilnamasyny synap görmezden öň böwrek daşlarynyň töwekgelçiligini azaltmak üçin aşakdakylary etmegi maslahat berýär:
Bu rekord ýaly däl ýaly eşidilýär, ýöne eger siz az oksalatly iýmitlenmek bilen gyzyklanýan bolsaňyz, Hans ilki bilen lukman bilen gürleşmegiň möhümdigini nygtaýar: "Eger oksalat derejäňiz kadaly bolsa we böwrek daşlarynyň döremegine howp salmaga hiç hili sebäbiňiz ýok bolsa."