Baýdeniň täze administrasiýasy howanyň üýtgemegine garşy göreşmek üçin ABŞ-nyň oba hojalygy bilen hyzmatdaşlyk etjekdigini aýtdy. Aýowa üçin bu gyzykly paradoks: häzirki wagtda mal iýmini we etanol ýangyç öndürmek üçin köp mukdarda gazylyp alynýan ýangyç ýakylýar, bu bolsa ştatda ýer ekinleriniň esasy önümi. Bagtymyza, Baýdeniň meýilnamasy häzir diňe bir ädim. Bu bize tebigata we raýatlarymyza peýda getirjek görnüşde landşafty nädip täzeden şekillendirmelidigi barada pikirlenmäge wagt berýär.
Tehnologik ösüşler tiz wagtda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň (ýel we gün) gazylyp alynýan ýangyçlaryň üsti bilen üfläp, netijeli elektrik energiýasyny öndürmäge mümkinçilik berip biler. Elektrik awtoulaglarynyň peýda bolmagy bilen birleşip, bu etanola bolan islegi azaldar, sebäbi bu Aýowanyň mekgejöweniniň ýarysyndan gowragyny we ýeriň bäşden bir bölegini talap edýär. Adamlar etanolanyň häzirki wagtda bardygyny bilýärler. Häzir hem Aýowanyň gaýtadan dikeldilýän ýangyç assosiasiýasynyň ýerine ýetiriji direktory Monte Şou 2005-nji ýylda däne etanolynyň diňe "köpri" ýa-da geçiş ýangyjydygyny we ebedi bolmajagyny aýdyňlaşdyrdy. Sellýuloza etanolynyň şowsuzlygy hakykata öwrülmegi bilen, hereket etmegiň wagty geldi. Gynansak-da, Aýowadaky daşky gurşaw üçin senagat hiç haçan "dikeldiş etme" formasyna gol çekmedi.
Aýowa ştatynyň 20 etrabynyň 11,000 inedördül milden gowrak meýdany eýeläp, topragyň eroziýasyndan, suwuň hapalanmagyndan, pestisidleriň ýitmeginden, ýaşaýyş ýerleriniň ýitmeginden we mekgejöwen ekilmegi sebäpli parnik gazlarynyň öndürilmeginden gaýtadan dikeldilýän elektrik energiýasyny öndürýändigini göz öňüne getiriň. Bu ägirt uly ekologiýa täzelenmesi biziň elimizde. Ýel we gün energiýasy üçin ulanylýan ýerleriň bir wagtyň özünde beýleki möhüm ekologiýa maksatlaryna, mysal üçin, beýik otluk çöllüklerini dikeltmek ýaly beýleki möhüm maksatlara ýetip biljekdigini ýadyňyzdan çykarmaň, bu bolsa ýakynda Birleşen Ştatlarda tapylan monarh kebelekleri ýaly ýerli haýwan görnüşleri üçin ýaşaýyş ýerini üpjün eder. Ýitip barýan görnüşler üçin hünärli balyk we ýabany haýwanlar hyzmatlary. Köpýyllyk otluk ösümlikleriniň çuňňur kökleri topragymyzy baglaýar, parnik gazlaryny tutýar we tussag edýär we häzirki wagtda diňe iki görnüş, mekgejöwen we soýa bilen agdyklyk edýän landşafta biodürlüligi gaýtaryp getirýär. Şol bir wagtyň özünde, Aýowanyň gury ýerde gezelenç etmegi we uglerody çeýnemegi biziň güýjümizde: global ýylylygyň öňüni almak bilen ulanyp boljak energiýa öndürmek.
Bu garaýşy amala aşyrmak üçin, ilki bilen Aýowanyň oba hojalyk bilen meşgullanmaýan adamlara degişli oba hojalyk ýerleriniň 50% -den gowragyna göz aýlamaly dälmi? Maýadarlar ýeriň nähili girdeji getirýändigine üns bermeýän bolmaly - elektrik energiýasynyň bir dollary Günbatar De-Moýnda, Bettendorfda, Minneapolisde ýa-da Feniksde aňsatlyk bilen harçlanýar we oba hojalyk ýerleriniň eýeleriniň köpüsi şu ýerde ýaşaýar, bir dollar bolsa mekgejöwen ekmekden we distille etmekden gelýär.
Syýasatyň jikme-jiklikleri başgalaryň ulanmagy üçin galdyrylan bolsa-da, innowasion salgyt salmagyň ýa-da salgyt kemeldilmeginiň bu özgerişi höweslendirjekdigini göz öňüne getirip bileris. Bu ugurda mekgejöwen meýdanlary ýel turbinalary ýa-da gün panelleriniň töweregindäki täzeden gurlan çöllükler tarapyndan ulanylýar. çalşyryň. Hawa, emläk salgydy kiçi şäherlerimizi we olaryň mekdeplerini saklamaga kömek edýär, ýöne Aýowadaky ekin meýdanlary indi agyr salgyt salynmaýar we amatly miras salgydy syýasatyndan peýdalanýar. Energetika kompaniýalary bilen ýer kärendesine bermek olary meýdan ekinlerini öndürmek üçin kärende bilen bäsdeşlige ukyply edip biler ýa-da edip biler, şeýle hem oba şäherlerimizi saklamak üçin çäreler görülip bilner. Şeýle hem, taryhy taýdan Aýowanyň dürli oba hojalyk subsidiýalary görnüşinde ýerleriniň federal salgytlaryň azalandygyny ýatdan çykarmaň: 1995-nji ýyldan bäri Aýowa her gektar üçin takmynan 1200 dollar bolup, jemi 35 milliard dollardan gowrak boldy. Bu biziň ýurdumyzyň edip biljek iň gowy zadymy? Biz munuň şeýle däldigini pikir edýäris.
Hawa, oba hojalyk senagat toplumynyň ýer ulanylyşyndaky bu üýtgeşmä berk garşy çykýandygyny göz öňüne getirip bileris. Ahyrsoňy, elektrik energiýasyny öndürmek üçin ulanylýan ýerler köp tohum, ýangyç, enjamlar, himiki maddalar, dökünler ýa-da ätiýaçlandyryş talap etmeýär. Olar bize ýa-da köle aglap bilerler. Bu Aýowanyň halky üçin gynançly, olar şu wagta çenli olaryň hiç birine üns bermediler. Soňky 50 ýylyň dowamynda Aýowanyň oba ýerlerinde eden işlerine ýakyndan göz aýlaň. Bu güýçli, syýasy taýdan baglanyşykly senagatyň Aýowadaky kiçi bir şäher üçin edip biljek iň gowy zadymy? Biz munuň şeýle däldigini pikir edýäris.
Gaýtadan dikeldilýän energiýa Aýowanyň oba ýerlerini düýbünden täze görnüşe öwürip biler: işi gowulandyryp, howany gowulandyryp, suw çeşmelerini we howany gowulandyryp biler. Şeýle hem monarh.
Erin Aýriş Aýowa uniwersitetiniň biologiýa kafedrasynyň dosenti we Leopold Durnukly oba hojalygy merkeziniň maslahat beriş geňeşiniň agzasydyr. Kris Jones Aýowa uniwersitetiniň IIHR-Suw ylymlary we inženerçilik mekdebiniň ylmy-barlag inženeri.